M e k t û b a t

yeniden

2009-10-17T21:25:00.002+03:00

Uzak bir yerden dönmüş gibiydim, yakın bir yere varmiş gibi, sanki hiç gitmemiş gibi.. Mutluydum. Şimdi hem hüzünlü sonra coşkulu, bir ara umutsuz, zaman zaman sabırsız ruh hallerini dinlediğim bir senfoninin ertesi gün dinginliğindeyim.
İki yıl geçti.

Zerrişte

2008-10-07T15:39:00.000+03:00

"Yaz aşkına dair" dediniz...İşte: Çocukken
Gaayet afacan bir kedi sevdim ki elimden
Bir lahza bırakmazdım: uyurken kucağımda
Ruhumdaki şefkat
Hep üstüne titrer, gece ba'zan yatağımda
Birlikte uyurduk.Bırakıp mektebe gitsem
Dil-tengi hasret
Mutlak beni dikkatsiz eder, "Hey, koca sersem!"
Tevbihi tokatlarla gürülderdi başımda.
Ben, aşık-ı şeyda,
Her kahra tahammülü severdim...O yaşımda
Sevmekteki te'sir ü teselliyi bilirdim.
Herkes gibi, hatta
Ba'zan sebepsizce olurdum müteellim...
Zerrişte, bu ismiydi onun, sanki haberdar
Mahfi kederimden, Yaltaklanır, atlar, sürünür, okşatır, okşar;
Tatyibime elbette o gün çare bulurdu;
Lakin üzerimden
Bir kerre o hüzn oldu mu zail, kurulurdu;
"Sayemde bu neş'en!" demek ister gibi mağrur;
Mağrur ü muhakkır,
Başlardı vefasızlığa, ben aciz ü meshur,
Her türlü huzuzatına, her keyfine tabi';
Ba'zan mütehayyir,
Ba'zan mütehakkim; yine aciz, yine kaani':
En şüpheli bir meylini görsem inanırdım
Biçareliğimden;
Hep tırmalanır, tırmalanır, tırmalanırdım!
"Yaz aşkına dair" dediniz...İşte misali
Sevdiklerimin ben
Hepsinde bu tırnakları, hepsinde bu hali,
Hepsinde bu hırçın kedi simasını gördüm...
Bir ömr-i cahimin bütün ezvakını sürdüm!
Tevfik Fikret

belki

2008-09-22T21:51:00.000+03:00

bilmem ki dağıttıkklarım mı, dağıttıklarımız mı hep beraber ve ayrı ayrı ıssızlaştırdı heryeri yoksa bilemediğimiz halleimize duyduğumuz bağlılık mı tutuyordu ipleri. bugünden bir gün önce neler olduysa geldik işte böyle bir yere. Hani oldusunu anlatmak da, olmadısını anlamak da var elbet bakışların yöneltildiği yönde ama bende -doğu- ne alınmış ne çalınmış bir damla coşku yok şimdi.
olan birşey yok mu var tabi...

9/9

2008-09-09T19:49:00.001+03:00

ne derinmiş torbası ve de pek çokmuş alacası. zaman zaman dedik, dönüp nihayet eylüle geldik. açılmış mektupların yazılmış olanlarla yan yana beklediği bir kutuyu açtık, açıp topladığımızı içine saldık. işte eylül. savrulan tozlarla, dönüşen taşlar, kıvrıla dolana akıp akıp geçen dakikalar. çocukluğumun pencerelerine küçük çakıl taşları atan büyük insanlar, şimdi kendi pencereleri önünde bir beklemeye durdular. kendi şimdisini zamandan ayıran hatıralar, bugünün varlığında tozmadalar.
artık söylemenin de, dinlemenin de başka türlü yankıdığı bi yerde gelene selam, gelemeyene hürmet hali var. bugünlük de benden bu kadar.

mektup

2008-06-25T12:48:00.000+03:00

giderek birbirinin yanıtsızlığında dibe iniyor okumak ve yazmak.
bir posta kutusunu açmak, bir mektup yazmaktan daha 'ne' ki.
işte harflerin rüzgarında savrulan hallerimiz!
ne büyük bir beklentiymiş onların hepsini zarflara toplamak.
yastığının altında defterle yaşayanların, bildiği bir iklim burası...
şehir seslerinini pencerelerden sızdığı bir yalnızlık odası.
burası posta kutularının zarfların içine yerleştirildiği
hem de zamansız bir liman ...
siz de mi geldiniz?
öyleyse ne iyi ettiniz.
satırları üst üste dizmeye yorgun ama
harfleri yan yana koymaya hevesli bir yaşlı çocuk var burada.
işte böyle ve bu kadar..

adem

2008-06-08T15:12:00.000+03:00

havvasını bulamamış bir ademle aynı yerdeyim. dünya döndükçe harflerden yorulacak bir ademin boşalan bardaklarına yeni meyler eklerken tane tane terennümdeyim. soranların sesi kısık ve suları durgun benim de denizimin, gitmedeyim. ademin zamanla derdi yok ben çünkü nasıl olsa beklerim.

durma.

2008-02-19T19:20:00.001+02:00

kar. soğuk. buz. dikkat. çanta. ağır. yok. soğuk. yürü. durma. yürü. geç. bak. tutun.. soğuk. nefes. palto. yok. eldiven. soğuk. kar. güzel. ışık. gece. git. durma. dur. dur. telefon. açma. bakma. yürü. dik. yol. uzak. cami. market. hayır. dön. vazgeç. yok. dönme. inan. bil. çağır. yürü. yine yürü. yine yürü.

z.

2008-02-15T22:39:00.001+02:00

Bu kez rüzgardı, savuruyodu suretleri ve en çok da bedelleriydi hayatın, gündeme getirdiği! Aldım kabul ettim, değil mi ki geldim ve bugündeyim şimdi, değil mi ki bir yerde ödenecekti her biri, bugünde olsundu tamam, ödedim. Alfabenin harflerinden geçtim. koştuğum da oldu, duraksadığım da... Gittim geldim ve nihayet bir noktayı buldum. Aldım ben onu da, kendime kattım.

2008-02-12T21:03:00.000+02:00

canım

2007-09-21T01:35:00.000+03:00

şimdi ben o aynı şehirde o aynı sokaklarda yürüdükçe yanımda yürüyor sesler, kokular, gülüşmeler hem de hep o aynı renkte! hasret de o hasret, eksilmiyor, eskiyor sadece! şükür sağlıkta, iyilikteyim ve dingin sabahlara açılıyor günler. senin de iyi olman dileğim ve dualarımdasın her daik. iyi ki doğdun, neden değil çünküsün bende de...

yolda ve de hem de sonunda...

2007-08-15T16:15:00.000+03:00

Bir yolculuğun nerede başladığını hatırlmak mümkün değilse belki de bitirmeli. Durmalı. Dönmeli mümkünse, döndürmeli. Aynı yolculuğu unutmak ihtimal değilse beklemeli, sürdürmeli. Hem yolda hem bekleyen olunabilir mi sorusuna eski gecelere dayanarak elbet yanıtı verenlerdenim ve çünkü ikisinin de birbirini ila ki değiştiren, getiren, gerektiren olduğunu sanıyorum. Hem beklemenin sonsuz, yolculuğun ise bir bakıma sonrasız olabileceğini söyleyen benden başkaları da olmalı...

Yolda olmak, yolculuk yapmak, gitmek, varmak, bulmak ve buluşmak üstüne neler neler söylenmişse tekrarının niyetinde değilim aslında, bi de çok kereler tariflenmiş beklemek üstüne yeni birşeyler söylemenin olası olduğunu pek düşünmüyorum. Öte yandan tanımda, tarifte, anlamada ve anlatmada kendi deneyimlerinden, derinliğinden yola çıkar ya beşer ben de öyle kimbilir ne zaman çıkılmış bir yolculuğun burasında o kendi ötemden tarafa tutuyorum aynayı ve ne gördüğümü de gösterme cabası biçare bu yazma çalışmaları.

Eski bir yürek ağrısı, eskimemiş bir sevda içinde, yoldayken; yönü tek bir biletle Bursa’yla yeniden buluşmuştum. Bir şehirle yeniden buluşmak mümkün mü sorusunu ne çok defalar yanıtladım! Noktasını fakat bir türlü koyamadığım soruların hep çoğaldığı bu buluşma bir bakıma öylesine yeniydi ki, ona yeniden demekte sanki acele ettim. Adımlanmış sokaklar, geçilmiş köprüler, yapılmış yollar işte oradaydı, hafızamdakine benziyordu görüntüleri fakat öte yandan öylesine yeniydi ki herşey, bildiğim denemezdi sanki onlara. Bir başkalık giyinmişti sanki şehir, giysi gibi ayırdedici de değil, başka bir hava içinde, daha mı cüretkar, çok mu değişmiş, başka bir nesil mi desem, farklıydı işte. Öylece izledim. Elimde büyük bir torba, karıştırıp karıştırıp içinden şehir halleri çektim. Kimi bir arka sokak kahvesinde izleyen oldum, bazen kurumuş bir çeşmebaşında. İlle de ihtiyarlamış, kimi tanıdık yüzler çıktı bazen torbadan, zamanın tortusundan bihaber gülüşmeler de... Simitler, simitçiler, yolları aynı kalsa da başkalaşmış kuytular, tadlar, kokular, tınılar, sesler, eskiler, çok eskiler, hatıralar, hatırı kalmış buluşmalar...

Söz verilmiş, vedaya niyet bir yolculuktu beni Bursayla buluşturan. Yönü tek olmakla dönüşsüzlüğü değil, zaruretten uzak seçimlere imkan tanıyor olmasındaydı anlam. Seçtim. Ömrüm oldukça hatırasını saklayacağım, her nerede barınıyorsam biraz da oralara taşıyacağım, kırdığım, kırıldığım, ki tarifsiz karıştığım bu şehir atlasından yanıma birkaç birşey alıp uzaklaştım. Uzaklaştım ki anladım, yine aynı şehrin coğrafyasındaymış yerim. “Kuytusunu bulmuş deniz” diyordu şairim, ben yeirini anlamış bir yurtsuz diyerek anlatabildim. Meğer beklemekte de varmış bir öteki sebep ve yolculuklar için de olabilirmiş nihayet.

Bekleyendim onca zaman, gide gide varılacak yerin işaretini bekledim. Aynı harflerle aynı şeyleri değil, olabiliyorsa başka harflerle anlayabileceğim birşeyler dinlemek istedim. Her ne kattım, bıraktım, ki kaybettimse zaman zaman yollarda, şimdinin burasına yaklaştım. Yolda olanın yönüne varması nasılsa, oraya ulaştım. Buradan da başka yönlere illa ki gidilecek fakat ne nasıl başladığını unutmuş değilim ne de hatırlamakta bir sakınca var süreçlerini bu yolculuğun. Sadece buradayım ve biliyorum oralarda bir yerim var, tam da bu yüzden ona yöneldi bundan sonraki yollar...

Yoldaşım Bisiklet!

2007-05-01T03:33:00.000+03:00

Güzel, güneşli, aydınlık bir günün ortası. Minibüste birbirine bisküvi ikram ediyor bir yandan ötekini, ötekileri tanımaya çalışan yolcular. Nefes başına düşen soru işaretlerini noktalarına ulaştırmaktan başka bir konsantrasyonu olan belki de sadece benim. Onlar hemen arkadaş oluvermiş, dışarıda olup bitenle ilgilenemeyecek kadar meşgül. Oysa; her ne oluyorsa dışarıda, içerinin neşesinden ve her anı kaplayan yeni tanışma sözcüklerinden daha cazip görünüyor bana.

Sıcak ve hiç beklemediğim kadar sıkıcı bir yolculuk. Yeşil bahçeler arasından uzayan bir yolun her neresinde durduysak ilerlemenin olanağı yok. Mümkün değil bu arka arkaya dizilmiş arabaların nasıl bu denli sakin kalabildiklerini anlamıyorum. Kırmızı ışıkta bekleme sabrı gösteremeyen dolmuşçuların şöförlük yaptığı bir şehiden gelen olarak anlayamıyorum. Üstelik gideceğimiz yere ne kadar var bilmiyorum ve de soramıyorum. Minibüsün şöförü elindeki dosyanın sayfalarını çevirdikçe mırıltıları çalan şarkıya eşlik ediyor. Oysa ben bir an önce varmak istiyorum. bu yolculuğu, bu uzun çok uzun yolculuğu bitirecek bir kapının ziline basmak ve işte başka bir hikayenin satırlarında gezinmeyi öyle uzun zamandır bekliyorum ki... Uykum var. Uykusuz uzun bir gece, uyanık kalma tercihiyle geçmiş bütün bir haftadan sonra, soğuk bir ülkenin günortası sıcağında ve de hiç tanımadığım insanlarla yan yanayken uyuklayamam. Bu nedenle her kim bastıysa duraklama düğmesine yeniden bassa iyi olur, haraket etmeliyiz.

Beklerken; gidrek mırıltıya dönüşen sohbetteki sorular noktalarını buladursun, ben ağaçlara, uzyıp giden yeşilin rüzgarla salınışına bakıyorum. Derin bir nefes. Çok değil olsa olsa birkaç dakika sonra rengarenk bir bulut geçiyor bizim bulunduğumuz caddeyi kesen cadden. Öyle hızlıca, o serin sakin bekleyişin sebebi olduğunu haykırma gereği duymadan, öylece bir bisiklet bulutu rengarenk...

Londra'yla bu bisiklet turunun yapıldığı bir haziran günü tanıştım. Kasketleri ve giysileri gibi rengarenk bisikletlerin o ahenkli yol alışını gözden kayboluncaya kadar izledim. Cok derin bir nefes! Güneşli ama her nedense netsiz, sıcak ama her nasılsa neşesiz, her neredeyse anlamsız, her ne anlamdaysa nefessiz bir yerden geliyordum. Bir tarihten bir takvime gidiyordum, başka bir iklimde yeni bir ışık istiyordum. Karanlıkta kalmıştım, sıkılmış, sıkışmıştım. Her herşeyi her neredeyse bırakmak ve uzağına gidip işte oradan bakmak istiyordum. Çok yorgundum ve işte bu renkli bulut nefes alınabilirliği hatırlatıyordu. Çok çok derin bir nefes!
Mevsim yaz, yollar düz, şöförler sakin, yayalar saygılı, kurallar gözeten, bisiklet de canayakın olunca çocukluğumun bu eğlenceli arkadaşıyla yakınlaşmam uzun sürmedi. Birkaç hafta sonra kendi bisikletimle caddede geziniyor, okula bisikletle gidiyor, hiç bir yağmursuz günü bisikletsiz geçirmiyordum. Trende birlikte yolculuk edebildiğim bisikleti, yeraltı tren istasyonunda kilitleyebiliyor dönüşte hava kararmışsa ışıklarını takıp youma devamm edebiliyordum.

Çocukluğumda hayatıma almak için ağrılı yaralar edindiğimi hatırladığım bisiklet, bu kez çok başka bir yer edinmiş o yeri buyutuyordu hayatımda. Bir yol alma biçiminden fazlasıydı.Çok soğuk kış günlerine kadar nerdeyse en yakınım olmuştu. İkinci evim, biraz daha uzaktaki üçüncü adresim ve sonra birkaç ayda bir yaptığım bütün taşınmalarda gidip en son aldığım, yolun uzun olanını seçerek, ille de bilmediğim sokaklara girerek gittiğim yol arkadaşımdı. Nihayet yaşayabileceğim mahalleyi bulunca bisikletime de güvenle bekleyebileceği de bir yer bulduk. Sokağın karşısındaki bisiklet tamircisi sık sık onun keyfiyle ilgilendi, onu yeniledi. Yine de kıştı ve ben çok üşümeye başlamıştım. Çok gerek olmadıkça çıkmamayarak, dersleri uykuyla değişerek, çok yorularak geçiyordu günler, o dışarıda bekliyordu. Kasımdı, yağmurlar yağıyordu, aralıktı o sis bir türlü aralanmıyordu, ocak oldu hiçbirşey sanki yenilenmiyordu, şubattı, Londra'da kar hiç mi yağmıyordu? Mart gelmişti yorgunluğumun sebebi bu kez yabancılığım olmuştu. Martın ikinci haftası; işte bir uçak bileti edinmiştim ve martın son günü Londra'yla üç hafta sonra buluşmak üzere ayrıldım. Bisikletimin anahtarını evarkadaşıma emanet ettim ve uzun bir ay geri dönmedim. Noktasını bulamayan ve hep kendini çoğaltan soru işaretleri biriktirdim. Umutlar ve hayaller de vardı ama ünlemler ve üç noktalarla doldurdum bavulu ve o ayın sonunda bir bahar günü, güneşin bildiğim sıcağında olmadığı bu soğuk şehirle yeniden buluştum. Bisiklet balkonda bekliyordu, kırgın göründüyse de ben kendi kırgınlığımdan onun hatrını birzaman daha soramadım. Ama geçti. Geçip gitti benim kırgınlığım, dönüştü, değişti, değiştim. O yazı başka bir bisikletle geçirdim, yoldaş bir bisiklet arkadaşıyla hiç bilmediğim yerlere gittim. Yalnızlığın altını çizer gibi hep aynı yolardan geçerek gündelik gidiş gelişlerde anladım, anlattım, andım.

Bisikleti ben Londra'da hayatıma yeniden kattım. Bisiklet Londra'da bana yoldaş oldu. Birlikte Thames'ın içindeki tünelden geçtik, dünyanın 0 noktasına sık sık gidip geldik, köprü çıkışlarında hemen peşimizdeki otobüse mahcup olmamak için aceleden pek çok kez başka yönlerden bulduk yolmuzu, trafik lambalarında bizim için yanan ışığı beklerken yanımızdaki daha genç ve daha güzel bisketlere bakıp birbirimizin kıymatini bildik. Yabancı bir ülkedeki o en zor ilk zamanlarda bisikletle biz birbirimize yoldaşlık ettik Şimdi herşeyin o zamanlara göre çok daha kolay olduğu günler belki ama biz birbirimizi özledik ve bir başka kış sonu birbirimize kavuşmayı bekliyoruz.

bekleyen

2007-04-20T22:22:00.000+03:00

mavi

2007-02-21T01:27:00.000+02:00

öte ucu uzak da olsa varlığı ile mavi bir köprü,
yürüyüp geçmesi mümkün kadar gerçek,
gerçekliği yakın ve mavi...

başlamak

2006-12-12T17:23:00.000+02:00

Harflendirmek mümkün değilse de bazen

ayrımsamak olası ışığın gösterdiklerini.

Yolda olan değil mi en az bir kez aynı yerde olmuştur

yola çıkanla: Zamanın sonsuz, sonrasız, hepsiz,

hiçliği onunde durup çalmış olmasa da kapısını,

bir kapı vardır, en az bir kez çalıp, açılmasını beklediği...

Yolda olanın aradığı olsa olsa o kapıdır,

açılmasıyla dünyasını büyüteceği!

Yola çıkanın en az bir kez apayrıdır yeri yolda olanla,

değil mi; sonranın içinde biryerlerde birbirine dönüşse de hikayeler

başka başkadır başlangıçlar...

beklemek

2006-11-23T01:27:00.000+02:00

icerinin karanligini mi buyutuyor bekleyen
yoksa disarinin isigi mi iceriyi karanlik gosteren?

gitmek

2006-11-01T02:41:00.000+02:00

Yolu bilmek kadar onemsiz miydi, donus bilgisi!
Hic bu kadar onemli olmamis miydi yoksa
islemeyen demirin pasi...

sondan iki

2006-10-23T04:05:00.000+03:00

Bakip da gormek mumkunse o eli, tutmak da mumkun olmali diyor seslerden birisi. Oteki uzanmis o eli yolculuga yoruyor, beriki bu yorum farkina sadece sasiriyor! Ne peki?

ilk

2006-10-19T13:17:00.000+03:00

‘İyi ki’ler iyi ki…

2006-10-02T12:26:00.000+03:00

Renklerin değişebilir, sözlerin tutulabilir, kapıların açılabilir olduğunu anlatan şarkılar varmış, iyi ki! Değişemez, açılamaz, nefes alınamaz bir hal içinde yürürken duydum o şarkılardan birini; her ne söylese o aynı şeyi anlatmaya çabalamaktan kurtulamayacaklardan biriyken…

Zamanla derdi olanların, ötesinde berisinde kendinden, kendiliğinden şeyler bırakmışların, hep kanayanların anlayabileceği bir lisanda duyuluyordu her şey önce. Başka diller konuşmaya izin vermeyen bir lisandı; güneşi gölgeli, kışları serin bir coğrafyada, bir şehre ait olmayı engelleyenin ta kendisiydi, büyük ve aşılmazdı! Büyük harflerin, küçük mırıltıları işitemez olduğunu fark etmeden/edemeden geçiliyordu yağmurlar. Mırıltı büyüdükçe, karanlık koyulaşıyor, yollar uzadıkça uzuyor, uzak korkunç kere korkunç oluyordu.

Sonra hem birdenbire gibi, hem de çok beklemekten yorulmuştum sanki; bir şarkı duydum, iyi ki... Bir perde araladım, kap çaldım ve açtım… Zavallı bir çaresizliği anlatmak mümkün değilken, boşluklu heceler sıralandı yan yana, anlatılmasa da olur anlamalar geldi yürüdüğüm sokaklara. İklimlerin kendi renkleri varmış, görebildim; rüyaların öteki manaları ve yeni şeyleri anlatması mümkünmüş, anladım. Nefes almak mümkünmüş kirlenmeden, inanmayı sürdürmek olabilirmiş yaralamadan ve açılabilirmiş çaldığım kapının, zorlanmadan…

Kederin bağışlanabilir ve mutsuzluğun iyileşebilir olduğunu tekrarlamaktan uzak, dışarıdaki seslerin hikâyelerini duyabilmek de mümkünmüş, iyi ki. Sisli de olsa o gökyüzünün altında derin nefesler alıp vermek, kendi sesinin farkında, renkleri beyaza çevirmek, iyi ki…

Şimdi; o şimdinin sonrasında, birbirinin tekrarında ezberlenmiş olanlar usul usul çekildiler o eski takvimlere. Günlerin kalabalığı içinde özlenmiş incelikler büyüyor büyüdükçe! İyi ki büyüyor ‘İyi ki’ler de…

ya da olmamak!

2006-09-16T01:47:00.000+03:00

Kalamayan gidebilir mi?

2006-08-27T15:31:00.000+03:00

Kalamayana yaman bir yoldur, gizli saklı bir ada hayaliyle başlayan yolculuk. Bulunamamış kim bilir kaçıncı ada olmaya aday bir yerleri aramak belirsiz bir kayganlıkta yönünü şaşırmakla başlayacaktır. Kalamayan bu yolculukta mevsimler geçirir, sisleri uğurlar, güneşlerde değişir, kışta bekler, yağmurda umutlanır. Mesafeleri olcusuzdur! Korkusuna tarif gerekmez. Duygusu kesifsizdir, gizleri örtülü ve örtüleri katmanlıdır.

Kim bilir belki yakın bir yerlerdedir varmak istediği ama uzak da olsa; varlığı o yolun işaretidir. Değil mi ki bulunacak bir ada vardır, önceismini bulmak gerekir. Ne yol, ne yolcusu ne de bir ada hayaline kapılmış olan diğerleri ortak tanımlar bulamaz oysa, ayni isimle çağıramaz her neredeyse ve neresiyse o ada. Her sözcükte hem adanın kendisinden hem de ötekinden biraz daha uzaklaşırken, yeryüzünün en eski seyircisi zaman yeni cevaplar ekleyecektirdöngüsüne ve biraz daha eskiyecektir. Eskidikçe büyüyen, takvimler tükettikçe güçlenen bu seyirci soran olursa diye saklayacaksa da cevapları, bilinmiyor kaç kişinin akil ettiğini sahiden o soruları sormayı..

Kalamayansa belki de gerçekte ulaşamayacağı bir yerin adıyla çağırmayı seçecektir o adayı. Sadece zihninde yankılanan bir dilin, belki de sık sık kullanılan hecelerinden oluşacak bir ad seçecektir. Böylece yolculuğun ilk gereği de tamamlanmış olacaktır. Bu yolculuğa gerçekten de varmak içinçıkıp çıkmadığı ise belki de hiç bir zaman sahiden anlaşılamayacaktır. Kalamayan çünkü olduğu gibisini bulamamış ya da bulduklarıyla yetinmemiş olandır. Yetindiklerinin tutamadığı, tuttuklarının durmadığı bir zaman boşluğunda gidip gelirken ona 'giden' değil 'kalamayan' denmesinin nedeni budur. Gectiği her adım, yürüdüğü her yol dönüştürecektir korkusuzmutsuzluğunu. Tam da dönüştürmek istediği o korkusuz mutsuzluktan beslenerek çıkar yola kalamayan ve 'giden' olamaz çünkü korkak bir mutsuzluğa dönüşenlerin cevaplarını bir turlu bulamaz. Bildiği yollarda kaybolabilir, bulduğu çarelerden yardim alamaz. Çaresizdir.

Gidense yolunu da yönünü de bir çare içinde büyütmüştür. Döneceğini bilmenin limanına sığınabilir haldedir. Değil mi ki başka olanları keşfetmek büyütecektir yeryüzünü ve değil mi ki dönülecek bir limanı hep vardır o zaman gidilebilir. Onun adası ne uzaktır ne de yakın. Olmasa daolur bir ada işte, gidilebilir ve bulunabilirdir, o kadardır. Başka yolculuklar hep mümkündür giden için. Kalan’ları vardır. Bekleyenleri mutlaka geri çağırır onu. İçinde hasretli sözler, sitemli öfkeler, sevgili umutlar büyütür gidenin bekleyeni, sığınılabilecek o limanı büyütür...

Giden kalabileceği halde, dönmek üzere gitmiştir, kalamayan da iste tam da bu sebeple gidemez, olamaz..

2006-08-07T16:59:00.000+03:00

Hangi isaret nerede belirir
bilinmez...

gerçek simit

2006-06-24T03:46:00.000+03:00

sokaktaki hani!
içinde uzun uzun yürümüş bir simitçinin
yorgunluğunu lezzete dönştürdüğü simit!
şimdilerde nereye anahtar,
hangi kapıya kilit bilinmez-se de,
bugünlerde tozlanmış kapıları çalan
yeni soruların yanında duruyor.
simit işte; demek ki sahiden de
kimi kez olabiliyormuş aynı zamanda
can kurtaran!

Burası!

2006-05-03T16:44:00.000+03:00

Hep mi bulutlu, her zaman mı sisliydi bilmiyorum. Çok mu yorulmuş, hiç mi nazlanmamıştı acaba! Gürültü içinde akarken zamanın sonrasına hangi sorulardı yanıtladığı, varlığı ile neyi soruyordu göremedim. Benden istediği bir yanıt yoktu besbelli, oysa ben sordukça sisleniyordum, sislendikçe bilinmezli...

...

2006-04-29T16:45:00.000+03:00

Şelalenin farkında da olsa ne hükmü vardır damlanın!
Değil mi ki akacak, düşecek, bir başka varlığa eklenecektir.
Birhan Keskin buna "suyun intiharı" diyecek
beride "zor olan asıl yaşamak" sürecektir.

Güzergahını yitirmiş her yolcu gerçek yolunu arayadursun
O yolculuk hep yeni şelaleler bulacak, öğrenecektir...

Bazen

2006-03-28T19:00:00.000+03:00

İnsan bazen bozmuş da bulabiliyor kendni
Olmasını çok istediği birşeyleri,
Yapmaya uğraşırken öteki!

Uzak yine uzak yine uzak

2006-02-23T17:03:00.000+02:00

Uzağın henüz yollarla ilişkisini anlayamadığım eski yıllardı. Kaleme gerek duymadan mektuplar yazdığım soğuk gecelerde öğrenmiştim özlemenin uzakla akraba olduğunu. Yazları dizlerimizi yaralayarak tükettiğimiz, kışlarınsa bir türlü bitmek bilmediği o eski zamanlardı. Mektupların üzerindeki pulları çaydanlığın buharında zarfından ayırmaya uğraşırdık, içindekilerse çok ilgilendirmiyordu bizi. O mektupların nereden geldiğinin yanıtı ise açıktı; uzaktan. Uzağa gerçek bir tanım bulduğumu sanıyordum o zaman; olsa olsa mektup mesafesiydi ve mektup yazan uzaktı, uzakta olan da mektup yazardı işte. Bu kadardı uzak, belki de bu kadar olmalıydı…

Mektubun uzakla o denli yakın bir iliskisinin olmadığını anlamam uzun zaman almadı; bazı mektupların uzağa yazılmadığını, bazı uzakların da mektup beklemediğini öğretti gunler, geceler. Mektubun hic bitmeyen okulunda öğrendiklerim bir yana uzağın yıllarla derinleşen bir kuyu oldugunu yine o eski yıllarda anladım.

Sonra; içimde bir uzakla gezindim, durdum, büyüdüm, gittim… Özlüyorum demeyi bilmediğim o aynı eski zamanlarda hasreti tanıdım. Uzakta olana duyduklarımın adı değildi hasret, yakında ol(a)mayan için söylenendi ve uzak olanın yakına gelmesi mümkündü de, bazı uzakların tükenmiyor hatta büyüyor olması acıtıyordu işte. Adım adım, teker teker gidiliyordu uzağa ve damla damla akıyordu bilgisi hayatıma.

Sonra hayat birdenbire hatıralara denizine dönüşmedi tabi. Yollar gidildi; birlikte ve yalnız. Şehirler bilindi; yalnız ve tenha. Ötekiler geldi; başka ve renkli. Renkler tutuldu; mavi ve siyah. Evler bulundu, kapılar çalındı, anahtarlar yapıldı, duraklar ezberlendi, şiirler öğrenildi, harfler sıralandı, sokaklar geçildi, cenazeler kaldırıldı, baharlar yağdı, güzler sarardı ve uzak hep benimle, hep yakınlarımda oldu.

Şimdi bir başka uzaktayım; büyük. Say say bitmiyor, yaz yaz eksilmiyor. Neresinden baksam hep sisli, şimdisiyse alabildiğine isli bir uzak. Adımlarla aşılamayacak bir mesafe ve her şeyi nasılsa netsiz gösteriyor sanki. Sisi kimi zaman koyulaşıyor belki seyreliyor ama hiç dağılmıyor.

O nedenledir ki mektuplarım hep ona ve ondan yollanıyor...

Giz-li Şehir...

2006-02-01T16:37:00.000+02:00

Zaman şaraplara yaptığını arada sırada şehirlere de yapıyorsa onlardan biri her halde Londra’dır. Yüzü makyaj üstüne makyaj, bakışları ne kadarını görürsen o kadar, dili artık heceleri yan yana getiremez bıkkınlıkta, anlatmayı çoktan bıraktığı halde sesi zaman içinde yankılanıp duruyor. Duruyor, öylece ne yöne baksan görecek birşeylerini gizlemeden, ne kadar istersen bir fazlasını vermeye hazır gibi, duruyor. Zamanla ağırlaşmış mücevherlerini ellerine, kollarına, boynuna öyle bir yerleştirmiş ki değil bir yere gitmesi, hareket etmesi zor görünüyor.

Hafızası ciltlerde unutulmuş olanlarla dolu, yolları yolculukların izleriyle oylumlu. Sokakları, caddeleri, meşhur alanları, o alanları hiç yalnız bırakmayan heykelleri ve en fazla oturma odasında uyuyakalmış olmanın bakışlarını giyinen kimsesizleriyle.. Ellerindeki kitapların sayfalarını çevirirken arada bir başını kaldırıp etrafa göz kulak olan bu dünya misafirleri arada bir bozukluğu olup olmadığını sordukları kimseler kadar Londralı.

Bu şehirli olmak, bu hafızaya sahip çıkmak, zamanını bu şehre vermek, onu öğrenmek, bilmek ve belki bir gün de gerçekten sevmek mümkün mu? Uzun suren misafirliklerin izleriyle eve donuşmuş, ev sahiplerinin hep değiştiği, hep değiştirdiği Londra, zamanın şimdisinde de güçlü bir imge olarak duruyor. Tarihini servete dönüştürmüş olarak, yatırımlarını doğru kaynaklara yöneltmiş, hayal edilebilecek olanı gerçekliğe yaklaştırmış olarak duruyor. Belki de artık hiç kimse bu durusu değiştirmek istemediği halde, her şeyin mümkün olduğu bu şehrin bence -tarihi boyunca olduğu gibi- gözleri yine de nemli…

Öğrenciler, turistler, is sahipleri, para patronları, alışveriş tutkunları, dünya meraklıları, turistler, antikacılar, fotoğrafçılar, sanatçılar, yorgunlar, yalnızlar, hayalperestler, sarhoşlar, alacaklılar, borçlular, çocuklar, büyükler, büyüyememişler, yalancılar, dürüstler, isteyenler, vermeyenler, üşüyenler, bunalmışlar ve herkesle herkesle zaman geçirmesine karsın nemlenen gözleri yalnızlıktan. Belki büyümenin bedeli olan yalnızlığına ağlayan, yine de bu yaşları da farklı renkler olarak makyajına katan Londra, her gezgin tarafından yeniden keşfedilse de sırlarla dolu.
Müzelerinin odaları, galerilerin duvarları, sinema salonları, zamanın eskittiğini sandığı ama aslında değer kattığı tiyatro salonları, sokaklarda şık birer aksesuar gibi duran yon tabelaları, sokak müzisyenleri, otobüs durakları, undergraund güzergahları, konumu, konumlanışı, alışveriş merkezleri, kendini anlattığı lisanlar, renklerini her yerine rahatça yaymış dünya insanları hepsi ama hepsi bu gizleri görünür/anlaşılır kılacak ipuçlarıyla dolu olsa bile..

Bir başka yerden...

2006-01-24T01:26:00.000+02:00

Şehir şarkıları dinleyerek adımlanmış yollar birikmiş. Alacaya dönen akşamı, karanlığa bağlayan yollar geçilmiş! Yüzyıllara uzanan kökler, zamanı alt edebilen yüksekler bulunmuş ama uzağa bakan gözler hep başka bir yöne heves etmişse o başka yerde olmaya alışmak gerekir. Şehrin renklerini başkasıyla değişmek değil belki ama tazeliğini derin bir yerlere göndermek, tadılmış olanı iyice saklayabilmek gerekir. Nefessiz kalmayı öğrenmek, sonra, -kışları asık da olsa yüzleri- kedileri özlemek, o şarkıyı hep aynı tonda söylemeyi unutmak ardarda dizilecektir.

Her günün kendi takvimi olduğunu hatırlamadan, günlerin içinde mırıldandıkça yerini büyütenleri, sadece o âna ait mahrem kuytuları ve her şeyi, şehrin tenini, ezgisini, kokusunu taşıyan her şeyi hatırlamamayı seçmek hem de şarttır. Oysa mümkün mü?

Şarkılarını dinleyerek, zaman zaman şehir şiirleri eşliğinde geçtiğim o sokakların uzağındayım şimdi. İsli, sisli, çokça karanlık, bulanık ve benim aynamda hep kırılan hep kırılan bir başka şehirde doldurulamaz bir boşlukta, alışmayı tekrarlıyorum.

Sevmekten çok uzak, başka bağlar, yeni nedenler ayağıma takıldıkça, yürüyüşler daha zor, manalarsa daha ötelerde. Burası Londra! Allı renkli giysiler içinde, kırışmış yaşlı bir yüzün sahibi bu şehir. Makyajı ağır ve zamanın kalın tortusu altında -güçlükle de olsa- sahnede kalmayı sürdüren, -hem de büyük- bir şehir burası.

Başlangıçta sakin ve dingin akşamüzerini andıran, sayısız yüzün sahibi olduğunu ise zamanla kavrayabildiğim bu şehirde yedi ay, birkaç gün ve saatler geçirdim. Hem anlamak, ne de tanımak için yeter bir yere ne zaman gelinir arayarak, en meşhur caddelerini adımladım, şık alanlarına ulaştım. Geniş meydanları, yüksek binaları ve ferah parklarında kendimi onun fotoğrafının içine yerleştirip yerleştiremeyeceğimin yanıtlarını aradım. Büyüklüğü gibi gürültülü, renkleri kadar buğulu bu şehirde şimdiki zamanın uğultusunu öteleyen bir başka ses duymayı denedim. Şimdiye kadarı daha çok Bursa’nın gölgesinde, onun hasretiyle, oradan uzakta ama onun dalgasından ayrılmadan… Serin bir sisin içinden kendi şehrime uzun uzun bakmalar topladım. Koyu kağıtlara da olsa mektuplar biriktirdim ve şimdi de buradayım.
Gerçek postacıların uğradığı kaç adres kaldı bilmiyorum ama burada yazdığım mektupların doğru adresleri bulacağına inanıyorum, inanmak istiyorum...

....

2006-01-17T03:04:00.000+02:00

Fincanda çay, defterde satır bitiyor. Takvimde yaprak bitiyor, aynadaki suret mırıltısını unutuyor ve işte zaman yeni bir yolu tüketiyor.

Kim bilir bu aralar tarihi not düşecek olanlar dalgınlıkla geçmiş yılı kayıt ediyor ve hemen her yıl tekrarlanan bu dalgınlığın artık alışkanlığa döndüğünü fark etmiyor. Zamanın hızla geçip gittiği konusunda hemfikir olanlar yalnız köşelerde yeni harfler karıştırıyor. Ve olup bitenlerin şükründe olanlar, olmayanların gölgesinde üşüyenler arasında kaybolup gidiyor. Uzak yollar gitmiş olanlar, o yollara yalnızca bakmış olanlar kadar kederliyse de geçilmiş olanın yorgunluğuyla meşgul olarak zamanı eksiltiyor.

‘Belki’lerle bölünen cümleler sisi kimi kez aralıyor, bazen de kimbilir hangi eski andan kalma ‘belki’ler misafiri olduğu zihni çarpıyor, çalkalıyor. Sonra huzurlu nefesleri birbirine ekleyen başkaları mutlaka beliriyor, zor zamanları feraha çıkaran dostlar bir adım ötede olduklarını hatırlatıyor. Hiç gidilmeyecek bir adım olsa bile bu ses zamanın karşısında, ona rağmen ve onunla baş edebilmenin mümkün olduğunu hatırlatan bir ilk neden oluyor.

Dünya belki değişmiyor; hayır, yıllar her defasında daha derin çukurlar bırakırken surette, o dünyaya bakan gözler de aynı mı kalıyor, düşünmeye değer. Yanıtların bulunmuş olanlarıyla, ‘can’ların kaybolmuş olanları birbirini karıştırıyor ve ince bir çatlaktan sızan, akan, taşan o kayganlık ılık ılık yol alıyor.

(Dünkü nefesin anlamında duranlar, bu gun ‘yok’luklarını ilan ediyor belki, belki iradeyi aşan bir sezgiyle onlar da bir başka yerdeki varlığa yöneliyor. Yine de kimin ve/ya neyin kendini hangi yüksekten attığı, nasıl bir yeniden başlangıcı vücuda kattığı bilinmez. Bilinen zamanın büyük varlığı, aşkın derin sularını dalgalandıracaktır ve her kimsenin kendinde saklı olan anlam onu kıyıya ulaştıracaktır. )

Bu seyri kimimiz büyük keşifler yapmış olarak, kimimiz de yanlış kararlarla ilerlemiş olarak, bazılarıysa büyük kayıplar vermiş olarak tamamlayacaktır. Öte yandan sisili ya da neşeli, güneşli belki de kederli yarınlar için sebepler de hep olacaktır.

Eksildikçe...

2006-01-16T23:31:00.000+02:00

2006

2005-12-31T05:46:00.000+02:00

Dil Arayışı

2005-07-09T08:49:00.000+03:00

Alfabesi olsun olmasın iletişimin ilk gereği dildir. Önce –ve bence- özneldir. Bilgisine sahip olanların bakışına, algılamasına yaslandığı söylenebilir ama aslında aynı zamanda tam tersidir de; kendi bakışını, müziğini, yorumunu bulunduğu yerlere taşıyabilecek bir üstünlüğü vardır. Heceleri, cümle yapıları, imgeleri, bir algılaması vardır. Çoğu zaman hikayesi harflerin dışına taşar ve kendini hemen ele vermeyen bir uzaklıkta sanki olup bitenleri evvela seyreder. Aynı harflerle konuşanların aynı dile sahip olması, bu açıdan söz konusu bile değildir.

Dil seçendir, zihni uyarır. Renkler, sesler, adımlar, imgeler ve o duruma eşlik edebilecek bütün diğer yardımcılar sahneye sonradan katılır. Dil görünürlerde olsun olmasın, simgesel ya da somut bir varlık içinde bütün sahneyi yönetecektir. İnsanın kendini daha iyi ifade etme çabası belki de bu durumun göstergesi sayılabilir. Dil bu ifadeyi kimi zaman ayna efektinde, bazen müzik eşliğindeymiş estetiğinde sağlayabilir. Dolayısıyla kişiyi yenilediği, çoğalttığı ise tartışılmazdır.

Bağlantısız gibi görünse de yanlış anlaşılmanın ya da bundan kaçınma çabasının öncelikle zihinde -belki daha ötede bir yerlerinde de gerçekte- bazı yollar açtığından artık eminim. Hemen her durumda zihnim ister ikna olmaya yakın, isterse dinlemeye değer bulmayacak kesinlikte olsun, içimde her ikisine de şüpheyle yaklaşan bir taraf hep vardır. Bu şüphenin, durumun başka katlarını görme fırsatı veren bir araçtan başka bir şey olmadığını düşünüyorum şimdi. Ve buna rağmen dil arayışının yol sebebi olduğundan eminim.

Bir yolu geçmiş, belki de bunu yaparak yolculuk halinin sadece başında olduğunu henüz fark etmiş olarak buradayım. Yanlış anlaşılma kaygısının üzerine düşünmek için saatlerce uzağa uçmak gerekmiyordu belki ama bir dil arayışına somut olarak yanıt verenlerden birinin de yolculuk olduğunu artık biliyorum.

Yolun geçilmiş ya da geçilecek olması arasındaki fark ise belki de bir başka mektubun konusu olacak. O başka mektupların yazılacağı dil hangisi ve ulaşabileceği adresler neler olacak dersiniz?

Uzakta

2005-07-02T18:15:00.000+03:00

Bildiğim sokaklardan, tanıdığım yüzlerden, sevdiğim renklerden, saklandığım köşelerden, bıraktığım izlerden, alıştığım her şeyden, her şeyden uzakta olmak.
Yeni olanın cazibesi, yaşanmamış olanın heyecan verici umudu, yabancı olanın tedirginliği ile iç içe geçmiş halde. Harfler tanıdık olsa de sesleri başka, heceleri, anlamları, buluştukları sözcükler yabancı. İsimleri benzese de bambaşka olan şeylerin arasında kendimi gündelik olana alışmaya çalışırken bulduğumda zaman sureleri dışında gibiydi. Tarih, takvim, önemle not edilmiş, hatırlanmak üzere şifrelenmiş bütün parçalarsa iç içe. Başka türlü bir gerçeklik, bambaşka kurgulanmış bir yaşam. Düzenli, sakin, ritmi durgun, mesafeleri net.
Ve bir yolculuk sonrası! Amacı, yönü, süresi her ne olursa önce kendisini, en çok kendisini büyüten bir yolculuk. Ve onun ertesi… Bütün adımlara küçük ya da büyük bir şaşkınlığın eşlik ettiği ilk günler. Başka bir iklim, yeni bir şehir, bir yabancılık duygusu, evden uzakta olmanın kim bilir hangi telaşa gizlenmiş rahatsızlığı. Öte yandan yaralayabilecek olanlardan 'şimdilik' uzak olmanın yaman çelişkisi...
Sonrasında kendiliğinden olanın yerine aday olamayacak bir hafızanın yavaş yavaş büyümesi! Kaçınılmaz. Birbirini izleyenlerin neden olduğu alışmak hali, tercihe dönüşmediği surece o eğreti duruş sürse de yabancılık azalır. Değişen koşullar -belirgin ya da değil- algıyı da değiştirirken yabancı olanı tanıdık yapmaya çalışır. Hafıza kayıtlarını yenileriyle karsılaştırırken gün biter. Adımlar yabancı kalacakları sokaklarda gezinmiş olsa da bir başkalık vardır.
Vardı. Evden uzakta olmanın başkalığı. Uzakta olmanın kaç türlüsü olduğunu şimdi bilmiyorum ama yürüdüğüm yollar boyunca harfler biriktirmemi sağladığı için memnunum. Mektuplara sıralanan bu harfler arasında hangilerin olduğuna bu kez de siz tanıksınız. Uzakta olmanın çelişkisi ise benimle birlikte…

İpin koptuğu yerde...

2005-06-11T18:15:00.000+03:00

Bir şeylerin sona erdiği bilgisi ne zaman gelir? Yapıp gördükten, bakıp anladıktan, okuyup dönüştürdükten sonra mı? Öyleyse gerçek bir bitişten söz edilebilir mi? Öte yandan gerçekten bitmek diye bir şeyin karşılığı var mı? İpin koptuğu, bittiği, başka türlü bir başlangıcı olmayan gerçek bir son var mı? Orhan Alkaya’nın “İpin koptuğu yerde beliren ilmek” dediği gibi bitiş/kopuşların dönüşebilir yanları yok mu? Yeni yollar gidilebilir olduğu zaman yol bitmez gibi geliyor çünkü. Varsayalım yolun bitmesi mümkündür ma bu gidilebilecek yönlerin kalmadığı anlamını taşımaz ki. Hem anlam bir izleğin üzerinde durur, yaşanmış/birikmiş/görülmüş/deneyimlenmiş olanlarla ilgisi vardır. Başkaları da vardır, başka -karşı/ters- deneyimler. Hemen her durum izleklerle algılanan, birikmiş bir şeylerle anlaşılan -ya da en azından anlama çabasını bu sayede koruyan- halde değil midir? Her yeni yaşanan birikmiş olana eklendiğine göre benzer, hatta birbirinin aynı durumların algılamaları aynı olabilir mi? Aynı yerden bakmak aynı şeyi görmek olmadığına göre, yaşanacaklar sürecektir. Anlamları değişebilir, ifadeleri farklılaşabilir olsa bile..Bitmek başka bir bakışla bir şeylerin tamam olmasıdır. Yol bitmiştir diyen aslında yönlerin değil, yolculuk heveslerinin sona erdiğini anlatır. Öte yandan ne kadarı yeterince gidilmiş yapar yolları? Ne zaman yeterince aramış, hangi halde yeteri kadar dinlemiş, kaç soruda yeter miktarda öğrenmiş oluruz? Ben bilmiyorum. Bir yanıt yeni bir soruya yönelen açıklıktaysa yenileri mutlaka sorulur. Değilse çıkmaz bir sokağa benzer yan yana dizilmiş harfler. Demir korumalı pencereleri sıkı sıkı kapatılmış, ulaşılmaz evlerin, uzayıp giden duvarların bulunduğu bir sokak. Oysa bu halde bile bir gökyüzü vardır. Gökyüzü, küçük bir bilme isteği, görme merakı, anlama çabasıdır. Böyle bakınca da yol, gidilecek biryerler, yazılacak harfler, bulunacak anlamlar hep vardır.Kış gelmişse, sonbahar bitmiştir doğru ama kışın sonu bahardır, onu yaz takip eder ve sonbahar yeniden gelir. Hem her an değişen bilinç, aslında her yeni anı yeni baştan algılıyorsa, aynı suda ikinci kez yıkanmanın mümkün olmaması gibi tekrarlanabilen bir şeyden söz edilebilir mi? Dolayısıyla tüketilmeyenin bitmesi, gidilmemiş olanın sona ermesi mümkün görünmüyor. Hal böyle olunca da okuyup kutulara saklanmış mektuplar olduğu sürece postacının adresimize uğramadığını söylemek haksızlık olur.. İyi okumalar.

Festival

2005-06-04T18:14:00.000+03:00

Hızla geçen zaman, kısacık sürelere sığmak zorunda kalanlar, gereklilikler, koşuşturmalar, en çok da zamanın akıntısında kayıp gidenler… Bu akıntı içinde kitaplarla, şiirlerle, şehrin kuytusuna kaçamaklarla, günler öncesinden beklemeye başladığımız konserlerle renklenen günler, yılların kârı belki de ruhun kurtuluşu.. Bursa’da günler öncesinden beklenmeye başlanan en önemli etkinliklerden biri de Bursa Festivali’dir. Klasik müzik, caz, flamenko, etnik müzik, müzikal, Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği’nin nitelikli örneklerinin sunulduğu festival, ulusal değerleri Bursa’da dünyaca tanınmış isimlerle aynı çatı altında buluşturmayı sürdürüyor.Türkiye’nin en eski organizasyonlarından biri olan Bursa Festivali, gelenek olduğu üzere bu yıl da 12 Haziran’da başlayarak ve 12 Temmuza kadar devam edecek. Şehrin bu en kapsamlı sanat buluşmasını bekleyenlerin tahmin ettiği üzere açılışı son birkaç yılda olduğu gibi Bursa Bölge Devlet Senfoni Orkestrası yapacak. Piyano Virtüözü İdil Biret’in solist olarak katılacağı konserde ayrıca Ankara Devlet Çoksesli Korosu da yer alacak. Gazetelerin ilgili sayfalarından da görüldüğü gibi festivalin programı açıklandı. Her yıl olduğu gibi hemen her beğeniye hitap edecek etkinliklerin yer aldığı festival Büyükşehir Belediyesi’nin hizmeti olduğundan İstanbul’da 38,5 ile 70 YTL arasında izlenebilecek olan Emma Shapplin konserinin bilet fiyatları Bursa’da 7, 10 ve 15 YTL olacak. Aynı durum Ömer Faruk Tekbilek ve Rachid Taha için de geçerli. Hemen her akşam bir etkinliğin gerçekleşeceği festivalde Sibel Can, Ebru Gündeş gibi isimlerin de konser vereceğini öğrenince hayal kırıklığına uğrayanlar oldu mu bilmiyorum. Gelecek yıllarda bu gibi isimlerin artabileceği ihtimali nedeniyle kaygıya kapılanlar da olmuştur belki… Doğrusu zaten istedikleri her sahnede hayranlarıyla buluşabilecek olan bu isimler için ayrılan bütçelerin uzun uzun düşünüldüğüne inanmak istiyorum. Festivalin bir sanat organizasyonu olduğuna da… Hem kırkdört yaşına ulaşmış bir festivalin organizatörleri kadar izleyenlerine de ait olduğuna inanmak da istiyorum. Öte yandan festivalle büyümüş ve yaşayan Bursa kültür Sanat ve Turizm Vakfı’nın varlığı ve deneyimi ile sanat olanla popüler olanı birbirinden ayıracağına dair umudum var. Olmasın mı? Vakıfın festivalle büyüdüğü gibi vakıfla büyüyen, açıklamaları başkaları yapsa da, birileri övgüye değer bulunadursun, gönül verdikleri ve işim diyerek sahip çıktıkları için asıl ipi göğüsleyenlere inanıyorum. Zor bir ay olacak onlar için. Bu nedenle onlara kolaylıklar, etkinlikleri izleyecek olanlara da sanatla aydınlanacak geceler diliyorum.

Dayanılmaz Olana Katlanmak

2005-05-28T08:53:00.000+03:00

Karanlık bir kuyuya kör edici aydınlığa, dondurucu soğuğa ya da başedilemez bir ağrıya rağmen sürdürmek. Nefes almayı, uyanmayı, adım adım ilerlemeyi, hayatı... Harflerin ardında kaldığı buğulu camlar ya da çoktan kaçırılmış çıkışlar yüzünden başka yönlere ilerlemiş yolların her birinin varlık bilgisine ait harfleri yan yana sıralamayı öğrenmek. Öğrenerek, bu sürecin bilgisini deneyimleyerek, onlarca söz, sayısız anlaşma, her biri saklanmış iyice korunmuş bakışlar biriktirerek, sonra da bu toplama tutunatak yine onun kendisinden yaralanarak dayanılmaz olana katlanmak mümkün mü?

Zamanı öğrenerek, anlamını kabul ederek ve üstünlüğünü, büyüklüğünün gücünü inkar etmeden, ona rağmen, onun içinden ve tamamen unutarak sonraya geçerek katlanmak! Şimdiyi en kısa sürede ‘önce’ye dönüştürmek için yapılabilecek herhangi bir pazarlık yoktur. Oysa hemen hemen tek yolu budur. Her ne ise ancak tazeliğini yitirdiğinde yaşanır olan kendine yer bulacak, yara; kabuğu oluştuğunda kanamayı bırakacaktır. Kararı verecek olan da zamandır. Süreleri bitmez, geçmez saatlere, günlere bazen de yıllara uzatacak, saat dakika dakika, dakikalar ancak saniyelerin süratinde, saniyelerse olsa olsa saliselerin sakinliğinde ilerleyecek, kendini tamamlayacaktır. Bu arada karanlık derinleştikçe zifiri, soğuk nefes alışverişlerinde dondurucu olsa da sürecektir. Birbirini izleyen zaman dilimleri alışılmış hızının dışında olsa da tamamlanacak ve dayanılmaz olanın ardından günler doğacaktır.

Dayanılmaz olan bu kez de günlere eşlik eder olduğunda derinleşmiş çizgiler yazılarak tüketilmiş kalemler gibi birikecek, yılların işaretine dönüşecektir. Dün katlanılmaz olanın adı şimdide hatıra diye okunacak, izi mahrem olanların yanında kendine yer açacaktır. Nasıl olduğu tarif edilemez haller, nerede belirdiği bilinemez çıkışlar bulunacaktır. Günler birbirini izledikçe yeni zarflar kapanacak, açılacak ve zaman hepsini bir şekilde kendisiyle dolduracaktır. Mektuplar gönderilmese de çoğalacak, adreslerini özlerken açamamış tomurcuklara dönüşecektir. Bazen harfleri iyiniyetli zehirlere bulanmış, satırları kör bıçaklar kuşanmış mektupların -uzun da olsalar- son işaretleri hep noktaları olacaktır.

Dayanılmaz olan birşeylerin yerini geri getirilemez bir biçimde değiştirecektir. Çünkü bir zamanlar katlanılamaz olan artık takvimiyle anılacak, geride geçmiş olanın yarası kalacaktır. Öznesini değiştiren sıfatlar gibi o da kişisini başkası yapacaktır.

Oyuncaklar incinir mi?

2005-05-21T08:54:00.000+03:00

Bilmiyorum. Öyle gürültülü ki; iç sesler, konuşmalar, çığlıklar… Hem ne zamandır incinmeden söz edildiğini de duymadım. Doğaldır gürültüyle geçen günlerin gündemi ne oyuncaklardan ne de incinmekten bahsetmiyor. Zaman, günler, gelenler başka başka durumların altını çiziyor ve nefessiz tamamlanmalı bir maratonun içinde hızla bitiş çizgisine yoğunlaşmak gerekiyor.

Bitiş çizgisi; tamamlama, tamam olma, hedefin gerçekleşmesi. Öncesinde olduğu gibi sırasında da kendisi dışındakileri hiç sayıyor, yok ediyor. Bunun anlaşılmaz bir tarafı da yok aslında, çünkü hayat geçiyor. Fazlasını talep etmek için hedeflemek, bunun için de koşmak gerekiyor. Koşup o en güzel vitrinin en görünen yerinde endam etmek, boy göstermek… Vitrin çünkü ihtiyacı yerle bir edip talebi belirliyor. Bu yüzden artık en önce düşünülüyor, önemle tasarlanıyor, özenle yapılıyor vitrinler. Süratle değişiyor, sık sık yenileniyor olmaları ise tüketiliyor oluşlarının en belirgin göstergesi.

Kurtarılmış alanları, saklı kalmış kuytuları saymazsak sınıfları iç içe girmiş tüketicilere en uygun edinme koşulları sağlayan adresler giderek artıyor. Böyle bakınca her şeyin hızla tüketildiği günlerin orta yerinde hiç bir gündemi ilgilendirmiyorken, incinmek olsa olsa oyuncakların işi olabilirdi zaten.

Vitrin kirlenebilir, değişebilir, incelikleri de vardır ama incinmez, varlığında bunu karşılayacak duygular yoktur, hepsinden arındırılmıştır. Oysa oyuncakların hafızaları vardır. Söylemeden anlatan, sessizce gösteren dilleri de… Tabi gerçeklerse. Böyle oyuncakların sahibine önce vefalı olmayı, sonra da duygularının değerini anlattığını çok sonra fark ettim. Artık oyuncakların neredeyse kalmadığını, bütün o vitrinlere yakışsın, vitrin durumuna uygun olsun diye artık oyuncaklar -ışıklı, gerçeğine benzetilmiş ayrıntıları, bir yerlerden aynın kopya edilmiş görünümleri tamam ama- anlatamıyor, söyleyemiyor, susuyor. Yaşlanmıyor, aslında hiç yaşamıyorlar. Hafızaları oluşmadan kırılıp parçalanıp yerlerini yenilerine, öyle görünenlerine bırakırken sanki kimse fark etmiyor. Aynı oyuncakla kendini, duygusunu, hafızasını tanıyacak olan zihin bunun yerine her gün yeni, rengarenk, bambaşka olanlarıyla en önce yenisini seçmeyi, tercih etmeyi, tüketmeyi öğreniyor. Vitrini en cazip olanı tüketirken, bir sonraki için hazırlanmaya çoktan başlamış oluyor. Bu gerçek oyuncakları incitiyor mu? Bilmiyorum ama böyle olunca vakit olmuyor, sevmek güçleşiyor; oyuncağı, o zamanı, yaşanmışlığı… Belki de bu yüzden sanki artık çocuklar büyümeden yaşlanıyor.

Geç-tik

2005-04-30T18:14:00.000+03:00

Geç bir mevsim artık bahar. Geçerken adını fısıldamış bir yolcunun günden güne ağırlaşmış defteri... Günün yaşanmamış saatlerinde düşülmüş küçük harfler, düşürülmüş sessiz imlerle dolmuş sayfalar. Akşamın bilgisinden habersiz bir bahçe düşü ile büyümüş günlerin hatırası susuyor. Anlaşılmayı unutmuş sözcükler, heceleriyle ters düşmüş, onlar da susuyor. Kimse akşamın bittiğini bilmiyor ve günün hesabından kaçamıyor bahçe.

Biz bahçeyi çiçekler için sevmiştik, duvarları resimler ve pencereleri de gökyüzü diye beklemiştik. Perdeleri kapalı bir pencerede gökyüzünü beklemekle geçen uzun, uzundan da uzun yıllar saymıştık.

Sonra öğrendik; birbirinden çıkardıkça çoğalan kuytularımızı ve topladıkça eksilmiş kendiliklerimizle kaldık. Durmak zamanının geldiğini öğreten olmadı, yine de durduran yanlarını gördük hayatın.

Saati daima akşamüzeri ve perdeleri hep kapalı o evde geçen geceleri defterlerde misafir ederken içimizde yazlar büyüttük. Duvarlarında büyümüş ‘iç’lerimizle birbirimize bakıp konuştuk. Hikayelerini seslere yüklemiş şarkılarla dolduk, kuyunun derinleştiğini -ne çare- görmeden ötekinin hikayesini dinledik. Geçen saatleri sıklaşan ilmeklere yordukça geciktiğimiz hayatı unutmak istedik.

Dağınık odalarda, yan yana düşmüş omuzlarımızdı, gecelerle ağırlaştırdık. Beklerken serinleyen, sustukça derinleşen, ertesi gün için üzeri kapatılmış, o kör karanlık kuyuyla daha sonra karşılaştık.

Mektuplarla konuşan, mektupta ağlayan gözlerimizle bakardık yeryüzünün karanlığına. Hikayesinde sakladığı marazi harfleri hiç kimse söylemek istemedi belki ama karanlık öğrendi/öğretti. Saklanamadık. Ağırlaşmış yükleri taşımak güçleşti önce, sonra yönler değişti, ayrıldı yollar. Yolculuklar için yeni komşular, yeni yerler belirdi, çoğaldı…

Öncelerini süslü sedef sandıklarda unutarak büyümeyi seçmiş çocuklara özendiğim olurdu benim. Anlatamazdım ki anlaşılmak isteyeyim. Sessizlikle geçen saatleri başka bir seslenme şekli sanırdım. Sustukça mektuplarda biriken sözler, sonra kanayan yaraları iyileştirmezdi yazık. Ötekinde dokunulmamış geceler çoğaldıkça, kendimizi kanatarak, en çok yine o kendimizi affederek geçtiğimiz günlerdi. Misafiri olduğumuz odalarda büyüdük. Hikayenin sonrasını orada bırakarak yollara düştük.

Yosunlar

2005-04-16T18:13:00.000+03:00

Birbirini tekrarlamış günlerin sonuncusu. Alışkanlıkları yerinden eden bir başka gün, daha önce yaşanmamış, sınanmamş. Beklentisiz.
Eşyaların zamanla buldukları yerler boşalıyor. Duvarda asılı afişler, gün gün derinleşmiş kuyular, gülümseyen yüzlerin hatıraları sessizce kutulara taşınıyor. Pencerelerin mavi, odaların giderek ıssızlaşan duvarlarına yansıyor. O tanımsız izler kalıyor. Bir de, bir zamanlar var olduklarının işareti boşluklar. Günlerin alışkanlıkları kendilerine yeni konumlar kazanan ayları, dönümleri, tekrarları izliyor. Bir süredir günlerin duygusuna eşlik eden her şey kapının girişinde biriken kutulardaki yerlerini buluyor.
Bir süredir tekrarları alışkanlıklara dönüşmüş günler yerlerini yeni ve belirsiz olana bırakırken kimse bir şey sormuyor. Sanki öğrenmek istemiyor. Büyük bir suskunlukla, düğümler atılıyor. Diş macunu, fırçalar, renklerine kimlikler yüklenmiş havlular ve bir düğüm. Şiir kitapları, öyküler, denemeler ve bir başka düğüm. Her biri ayrı ayrı kutulara, o zamanın imleriyle yerleşiyor. Yosunları kazıyan bu toparlanma hali, acıtıyor. Sessizlik büyüyor. Zamanın şimdisini sormayan bu sessizlik, bilmekle değil gitmekle meşgul. Unutmayı seçişinde bir sezgi var, oysa olanların yönünü belirleyen bilgi.
Konuşsa boğulacak sesini saklayan içimden biri, ellerimi birbirine doluyor. Kutular, kapının önünde çoğalıyor. Tamamlanmamış olanların esrik coşkusu tanıdık bir şarkının sözlerine eklenmiş, uzak bir yankıda tekrarlıyor. Yağmur başlamş, oysa düğümler ıslanınca daha zor çözülecek, biliyorum. Yine de yaşanmamış olanın heyecanı, tekrarlanmamış olanın coşkusu, yosunlardan boşalan yerler hepsinin üzerinde duruyor…

Öyle

2005-04-09T18:12:00.000+03:00

Yaralanmayı öğrenmiş bir çocuk geziniyor odalarda. Cüretinin ölçüsünü takvimlerle belirlemeyen, kendiliğinden yürüdüğü yollarda izler arayan, göze alışlarını cesaret diye gösterme gereği duymayan... Beklentilerini koşullarıyla sınırlamak istemediği için biraz huzursuz. Herkesin bildiği sözcüklerden kendi dilini oluşturduğundan beri biraz da esrik. Sayfalarını çevirmekten yorulmadığı kitaplara meraklı. Oysa erken öğrenilmiş harflerin yükü ağır olur ama onun bütün bunları düşünecek vakti yok, öğrenmek istiyor…Hafızanın sınırlarında gezindiği akşamüstlerini aramıyor, hatırlamaya çalıştığı erken saatleri bulamıyor. Yollarına şebnemler düştüğünden beri adımları kararsız ama yolculuklar düşlemekten vazgeçmiyor. İnanmaktan ve sormaktan da... Durumlara uygun cümleler kurmayı öğrendiği zaman büyüyüp gidecek. Büyüdükçe uzak şehirler özleyen, yolları biriktikçe hep daha uzağı isteyen öteki herkes gibi olacak. Ben en çok da unutmakla hatırlamak, vefa ve hafıza arasındaki bağları çözmesini bekliyorum onun. Çünkü, kendi yeryüzünü yitirmiş olanların görebildiklerini bilmek/anlamak istiyor ve bunun başka yolu yok. Öte yanda yollara, korkmayı öğrenemediği için tutuklu olanlar da var. Korkan çünkü kendi değerleri ölçüsünde zengin olandır. Korkusu yitirebileceklerinin varlığından beslenir. Bir zamanlar sahibi olduklarından vazgeçmek, büyük bir göze alıştır. Bu durumda seçim yapmak her zamankinden güç olur. Yükü birden bire daha ağır olur takvimlerin, isimlerin, sıfatların… Bu da güçlü olmak koşulunu getirir/gerektirir. Korkmak, sahip olduğunun ilanı gibidir çünkü ve ait olmayan, sahip de değildir. Ait olmayanın yazgısı yollardadır. Yaralanmayı bilen bunu da öğrenecektir. Zaman öğretir; damla damla işleyerek, derin bir yarayı iyileştirir gibi, harf harf ezberleterek. Kaçınmaksa mümkün değildir. Yazgısını koşullarıyla bir tutanların, yeniden düzenledikleri bir yeryüzü var. Değerlerine inan(a)madığım bu yeryüzünde başka türlü okunan bir alfabe, benim çözemediğim başka haller var. Belki de alnımın şiiri üşüyen harflerle yazıldığı içindir. Şimdi posta kutuma düşen ve o yeryüzünden gönderildiklerini sandığım bu mektuplarda birtakım harfler okuyorum. Her birinin kendi hafızası var ve ben aslında öfkeden çok uzak bir yerde o hafızanın peşindeyim..

Belki

2005-04-02T18:11:00.000+03:00

Sessiz bir dalganın, sürekli devinimi var şimdi.. Bir yolculuğun başında, yolun hazırlığında. Beklemiş adımlar, gidilememiş, birikmiş yerler var. Büyüdükçe ağırlaşmış, her gün biraz daha sislenmiş.. Sanki tersine yol almış, biraz daha belirsizleşmiş. Yönünü ışığın olmadığı bir halde belirlemiş, ışığından vazgeçmiş, yorulmuş!.Oysa başlangıçlar umutludur. Kimi zaman hazırlanmış, bazen koşulların akıntısıyla kıyıya sürüklenmiş o başlangıçlar belirsizliğin yanında beklentiyi, onun da beraberinde umudun kendisini taşır çünkü. Varlığının, kendi bilgisiyle büyüdüğü bu umut; altını çizdiğim, özellikle üzerinde durduğum, çağırdığım, dahası hazırlandığım durumun kendisi...Bir vakitler başka şehirler arasında seyahat eder gibi, o hayattan diğerine geçerken uzun yollar kat ettiğimi çok sonra fark ettim. Bu yolculukta yanımda olan, hemen hiç birini tanımadığım yol arkadaşlarımın yüzünde kaybettiğimi unutup, uzun uzun beklediğim oydu. Harflerinden korkmak değil de çekinmek gerektiğine ne zaman inandım! Bu öğreneceğim değil, hatırlayabileceğim bir şey biliyorum yine de o harflere yaklaşınca heyecana kapılıyorum.Oysa bugün, kendini hızla gerçekleştiriyor. İklimi hemen değişen, acısı süratle akıp giden, sürekli geçen, değiştirilen bir yer. Şimdiyi aynı anda başka başka biçimlerde oluşturan bu yer bugünün kendisi. Zamanın büyük varlığında yer kaplayan başka bir şey yokmuş gibi, tek gerçek gibi olmayı sürdürüyor. Ne umudu, ne beklileri, ne de yolları yok sayan bir büyük şimdi. Şimdinin içinde caddelerde, televizyon ekranlarında, parçalanmış ruhların içinde belirmeye çalışan o yolculuk şu günlerde sadece işaretlerden oluşuyor. Ve birbirinin ardı sıra gelmeye başladı mı işaretler anlarım. Anlaşılır.. Adresini bulmuş zarflar, okurunun elinde mektuba dönüşür. Anlatır. Anlaşılır.

Sessiz olmak

2005-03-26T18:11:00.000+02:00

Dünyanın bütün seslerine izin vermekten başka nedir sessizlik? Çekingen, karamsar, illa ki ‘hüznün mensubu’ olduğu söylenir ya, sessizliğin kendisi bile büyük bir cevaptır bu konuşulanlara. Birbirinin şıklığını bozan, öyle oldukları gibi iç içe geçince gürültüye dönüşen nice sesin gerisinde mırıldananların bildiği/bilebileceği bir suskunluk vardır. İsli bir pencereden dünyaya bakmak neyse, gürültünün içinde ses vermeye çalışmak da öyle bir şeydir çünkü. Bu nedenle susmanın tek amacı sessizlik değildir.

Sessizlik olsa olsa mor renkte bir şalın püsküllerini birbirine bağlamaktır. Yeni püsküller yapmak.. Rüzgardan ve öteki bütün her şeyden korunmak niyetiyle sarınmış o şalda, her ilmek bir bağ, her püskül de yeni bir yön bulmaktır, başka yolculuklar düşlemek...

Uzayıp giden bir yolun başında/ortasında ama illa ki yolda olanın içinde, sonraya olduğu kadar, önceye de derin bir hürmet vardır. Bunu bildiren bir sessizlik.. Hatır sormak, tasarılarını bunun üzerine inşa etmek biraz da sessizlik ister. Adresini arayan bir postacısı olmayan mektupların, yüreğin halini anlatması nasıl güçse, sessizlikle demlenmemiş sözlerin anlattıkları da o denli beyhude kalır.. Yeryüzünün bütün gürültüleri coşmuş/büyümüşken, seslenmek bir boşluk selamlaması olmaktan öteye geçemez çoğu zaman.

Susmayı seçmek sanıldığının aksine o gürültüye kapılıp sürüklenmek değildir. Her şey tam da öyle oluyorken, susmak bir seçimdir; Durmayı seçmek. İradi bir duruş sergilemektir, başka bütün hallerin dışında olmayı seçerek. Hayatın rastlantısal olarak sundukları dışında bir irade göstermek, sessiz kalmaktır. Bu ağız dolusu konuşanların anlayamayacakları bir dilde de olsa seslenmektir. O yüzden seslenmek, her zaman ses vermek demek değildir.

Bir zamanlar

2005-03-19T18:07:00.000+02:00

Birzamanların torbası derindir. Endişeyle doldurulmuşsa ürkütücü, neşeyle birikmişse aydınlıktır. İçinde hayat yolu boyunca göze/zihne takılanlar, doğum günleri, mutlu dönümler, kavuşmalar, ayrılıklar ama en çok da özlemler vardır. Bütün bu zamanların türlü çeşitli fotoğrafları… Kimi zaman mutlu, bazen sıkıntılı, alıngan, düşünceli, mahcup, sevinçli, kederli, acemi, yetkin, düşüncesiz, ulaşılmaz ama mutlaka şimdiki zamanın dışında var olmayı sürdüren duygularla dolu bir torbadır bu.

Birzamanlar, bir çocuğun dünyaya bakması gibidir; yanıtlar çoğu zaman soruları üretir ve doyurulamaz safdilli olanın gerçek bilme isteği. Kendi kodları ve algılamaları ile yanıt üretenlerin ne denli sabırlı olduğu ile çok ilgili bir soru cevap serüvenidir bu. Çocuk sordukça sorar; değil mi ki vardır, küçük küçük öğrendiği bir dünyayı tanımak, daha fazla bilmek ister. Oysa bilgi zamanın elinden gelir! Her yanıt için yıllar ister, pazarlık şansı yoktur, neredeyse her yeni sözcük için, mevsimler, günler, aylar tahsil eder. Düşününce yaşanmamış olan değerlidir. Cazibesi tazeliğidir, umudu ve beklentisidir.

Çocuk büyüdükçe zamanı azalır. Taşıdığı tazelik ve giderek beklentiler de, umutlar gibi az olur. O ‘birzamanlar’ çoğaldıkça, kazanımlar gibi kayıplar, yitirişler de birikir. Böylece yarın gündüzü gibi gecesi de olan bir güne benzer. Gündüzlerini karanlık, sessizliğini şarkılar izler. Giderek renklerin beyazından koyusuna, sonra başka bir alacaya dönüşen bu birikim, her defasında yeni bir soru sorar. Günlerin iniş çıkışlarıyla kaydolduğu defterlere sonradan bakmak, bu bir zamanları anlamaya çalışmaktır bana göre.

Defterlerin ara sayfalarını boş bırakma alışkanlığını ne zaman edindiğimi hatırlamıyorum. Galiba dışıma çıkıp bakınca oralarda yeni başka bakışlarla kayıt yapmak için imkan bulmak istedim, birzamanlara şimdinin harfleriyle
eşlik etmek..

Kuru, kuyunun neminde karanlık günlerin sonuncusunu beklemenin aydınlığı görmek olduğunu bu sayede öğrendim. Eski komşum keder, dostlarını hastalığa ya da yokluğa uğurlayınca, benimle yakınlaşmak istemişti. Bir zaman, bunun bir dostluğa dönüşebileceğini düşündümse de tecrübe hikayelerden sonra iyilikle arkadaşlığımı ilerletmenin daha uygun olacağına karar verdim.. Bu aydınlıktı ve karanlıkta olmayanın bir aydınlık algılaması olamazdı. Karanlığımı da bu sayede gördüm.

Bu ‘birzamanların’, karşılığında zamanımızı verdiğimiz deneyimler olduğunu biliyorum şimdi, her neye mâl oldularsa şimdi bu sayede var olduklarını da..

Bitmemiş külliyat

2005-03-12T18:06:00.000+02:00

Kitap var. Birçoğunu bir araya getirince oluşan kitaplar, kitaplıklar var. Mektubun varlığını hatırlatan posta kutuları gibi; içine düşen zarfları açılana dek koruyan, gerçek adresini bulana kadar zarfa göz kulak olan.. Hikayeleri, kahramanları, konuları, ele aldıkları meseleler, sayfa sayıları, boyları, punto büyüklükleri başka başka olsa da, roman, şiir, öykü ya da hangi türse, bir niteleme almadan evvel her biri birer posta kutusu benim için.

‘Tayfanın Seyir Defteri’ni elime alınca uzun zamandır beklediğim bir mektup almış duygusuna kapılmamın nedeni biraz da budur. Sayfalarını da heyecanla beklediğim o mektubu okuyor hissiyle çevirdim mesela. Başka başka zamanlarda yazılmış, ince ince işlenmiş sayfalar boyunca Yücel Balku.

Uludağ Üniversitesi’nde Uluslararası İlişkiler okurken Bursa’yı kendine evi diye seçen Balku, ‘Hayalet Gemi’ dergisinin tayfalarından biriydi. Biraz da bu duruma atıfta bulunan ‘Tayfanın Seyir Defteri’ adı bence kitaba çok yakışmış. Balku’nun kızlarına hitaben yazdığı bir mektupla başlayan kitapta genç yaşta yitirdiğimiz yazarın tüm eserlerini bir arada bulmak mümkün.

Üzerinde çalıştığı kurmaca tasarısı ‘Yedi Güzel’ ve Râvi adıyla yazdığı şiirler Balku’nun edebiyatın farklı disiplinlerine ilgi duyduğunun sadece birer göstergesi. Zaman zaman çeşitli yayınlarda okuruyla buluşmuş denemeleri ve kitaplarında bulunmayan öyküleri de bu anı kitaptaki yerlerini almış. ‘Tayfanın Seyir Defteri’ elbette Balku’nun ‘Sûkut Ayyuka Çıkar’ ile ‘Goncanın Üçüncü Günü’ isimli kitaplarında yer alan öykülerini de içeriyor.

‘Tayfanın Seyir Defteri’, yazarın okurları ve belki de bu sayede okuru olabilecek edebiyatseverleri için yayınlamak niyetiyle yazdıklarını bir arada sunan bir Yücel Balku külliyatı. Doğan Kitap’ın ‘Bitmemiş Külliyat: Yücel Balku’ altbaşlığını belirlediği kitapta yazarla yapılmış röportajlar da bulunuyor. Onun hakkında yazılanlarsa ‘Yücel’in Ardından’ başlığı ile bir bölüm oluşturmuş. Balku’nun dünyasına bir perde aralayan son bölümde ise yazarın eşi Semra Balku ile yapılmış bir röportaj bulunuyor.

‘Tayfanın Seyir Defteri’ okuruna yazılmış açık bir mektup. Yazarın ardından defterleri, günlükleri, e – postaları, mektupları arasında bulup seçimleri özenle yapan Semra Balku ile aynı özeni kitabın derlemesi sırasında esirgemeyen Murat Gülsoy da bu mektubun postacıları gibi geliyor bana. Diğer postacılar ise Doğan Kitap ve bu kitaba raflarında yer verecek, merak edip edinmek isteyeceklerin bulabildikleri/bulabilecekleri kitapçılar.

Sözler

2005-03-05T18:06:00.000+02:00

Bazı sözler var, sanki hiç söylenmemiş gibi gizli, saklı. Mahrem. Harflerine değen özensiz seslerden sakınılmış. Söylenmedikçe büyümüş, büyüdükçe biraz daha derinleşmiş manâları. Bıçaklanmasın diye anlamları, yabancısından kaçırılmış.

Kimi zaman ayak üstü konuşmalara uzansa da başlangıçları nedensiz değildir varlıkları. Kimselerin uzun uzun düşünmeden, düşünüp ölçmeden, ölçüp tartmadan edemeyeceği sözler bunlar. Gerçekliğine inanmak isteyip de inanamayınca, alıp başını esrik baharlara kaçan cümlelerin sözcüklerinden kurulurlar. Hecelerinin, harflerinin bir değeri yoktur, duru olmaktan başka. Yükte hafif oluşları, değerlerinin ağırlığını değiştirmiyordur ama... İçtenlik dışında iddiaları olmadığı gibi, sebepleri de sade ve yalnızca böyle anlatılır. Günlerin halini söyleyen başka lâflar arasında, fazlasız, eksiksiz, öylece oluyormuş gibi yerlerini alır, başköşeye kurulurlar.

Taşıdıkça; insanın ruhunu güzelleştiren türden zenginlik, unutulursa ağır yük. Lâfı edenin de, -bir şey istemiyor görünmesine karşın- söyletenin de kendi başında becerebileceği türden değildir onlar. Sanki sadece o duruma özel bir karışım, ancak o sözleri oluşturabilmiş, büyütebilmiştir. Söyleyenin de söyletenin de eteğine takılırlar. En olmaz zamanlarda karanlık kuyulara merdiven, soğuk gecelerde rüzgardan koruyan olurlar.

Kendi sesleri yoktur ama sahibinin bülbül gırtlağında eşsiz ezgilerle söyleniverirler. Peşine düşüp aramaya kalkışanların dünya âlem sahip olamadığı/alamadığı, söyleyenin istenmeden verdiği, verebileceği sözler… Günlerin alacalı dilleri, karmakarışık cümleleri arasında kaybolmuş görünseler de sahibinin içinde söylenmeyi bekleyen böyle sözler hep vardır. Beklemek mesela, dönecek olmak, beklenen bir yolculuğa eşlik etme sözü vermek...

Durumları da tarafları da büyüten bu sözlerin saklandığı iki yerden biri de mektuplardır. Hani mürekkebi kurusun diye katlanmadan önce bir daha okunan, zarfın üzerine adı yazılmış olanın da bunu bilen gözlerle okuduğu mektuplar. Böyle sözler de ancak o mektuplarda var olabilirler..

Cumartesi

2005-02-26T18:05:00.000+02:00

Bugün cumartesi mi? Yorgun beklemelerin ertesi. Sessizce varlığını sürdüren ne varsa usul usul ilerlemesi. Parçalara bölünmüş zamanlardan yorulmuş, gecesinden ayrı düşmüş sabahları sevememiş bir cumartesi. Eksik zamanlarını gürültüyle örten, ertelenmiş bütün her şeyi kendinde büyüten yaşlı bir cumartesi. Ne gereği var dedirtmeyen o çılgın yetişme telaşı. Birikmiş harflerin, beklemiş hecelerin giderek büyüyen bir mırıltıya dönüşmesi.

Günlerin kendi coğrafyası var. O coğrafyada meydanlar, yollar, parklar da var ama daha çok kuytular, karanlıklar… Kendini şehre hapsetmiş, şehri sırtında yük diye taşımış herkesin payına düşeni itirazsız, iltifatsız kabul ettiği ıssız coğrafyalar. Günlerin içinde adımlarken nemli ve yağışlı zamanlarından da, kuru ve sert rüzgarlardan da nasibini fazlasıyla alan bu coğrafya, anlatmaz. Çıkmaz sokakları adresi yapanların, kör köşeleri pul diye ucu yanmış zarflara yapıştıranların anlattıklarıyla büyür, sessizleşir.

Kendi başlangıçlarını uzun yollara seren cumartesiler, yakın takvimlerin izi şimdi. Yazılmadan atlanmış sayfalarda, tarihlenmemiş, özenle işaretler bırakılmış, harflerin her biri tek tek çizilmiş, sararmış sayfalar boyunca cumartesi. Bugün biraz kederli. Neşeli zamanlarını unutmuş, unuttuğu günleri hatırlamış gibi kaplamış günü. Çok beklemiş, çok yorulmuş. Hem de çok çok beklerken dinlediklerinden, dinlerken sessizlikten…

Cumartesi beklenmiş bir şeylerin sona erdiği bilgisidir. Toplanmış bulutların yağmuru, yitirilmişlerin kederi. Belki bazen yeni bir başlangıcın da kendisidir ama bugün biraz karanlık, kasvetli..

Aşk zamanı

2005-02-12T18:04:00.000+02:00

Çünkü yolu yok, çok bilinmezli, çözümsüz durum büyümüş, büyümüştür.. Defter yorulur coşkusundan. Yollar kısalır birden, umut/umutsuzlukla yer değiştirir, umutsuzluk umutla.. Karşılanamaz bir boşluk/çokluk dolar, doldurur.. Uyanış; uzun süren bir uykudan sonra, hiç olmamış gibi, sadece kendisi varmış gibi kaplar her yeri. Söylenecekler eksik bir şarkının parçaları gibidir. Tamamlanmamış boşluklu şarkılar çoğalır.. Hayat anlatmaya yetemez, gösteremez olur. Ne coşkulu hallerin kaynağı bellidir, ne uykusu çalınmış geceler itiraz edebilir. Mevsim, zaman, sözcüklerin her biri, tanımlanabilen, tanımlanmaya ihtiyaç olmayan her şey, her şey ona bağlıdır.. Dünyanın kendisi de!

Aydınlık, yükselen, artan, büyüyen, çoğalan, dünyayı kendi adımlarına uyduran bu durum, gerçekliğini büyütür. Her şeyden vazgeçmenin mümkün olduğu, sunulabileceğin hepsini verme arzusu, bütünlenme, boşluğundan kurtulma umudu gelir. Büyük yollar aralanır, açılır, gidilir.. Irmaklar akar coşkuyla, renkler canlanır, hayat aydınlanır.. Ve öylece sonsuza dek sürecek yanılgısıyla günler geçer.

Oysa güneşli günlerin orta yerinde birden bulutlar birikir. Öyle hemen geçiveren yaz yağmurları değil, soğuk, dondurucu, yıllara bedel saatler yağar. Nefes almak yaralar. Konuşmak, anlatmak, anlaşılmak değil bir tek hece bile yeterli olacakken iyileşmeye, bir türlü gelmez, söylenmez, duyulmaz.. Uçurum derinleşirken, dünya değişir. Nefes alış verişler küçük küçük öldürür. Mırıldanmaya dönen iç sesler, dünyanın gürültüsüne karışır, çığlığa dönüşür..

Bir zaman önce yaklaşmakta olan ayak seslerinin umutlu/mutlu bir şeyler taşıdığına dair inancını hatırlayan herkes, mutsuzluğunun büyüklüğünden ürker. Su alan küçük gemiler, dalgalanmalar, büyüyen dalgalar ve nerde olduğu bilinmez bir kıyı.. Hafızadaki kaydını kim bilir ne zaman tamamlamış mutsuzluk fotoğrafları canlanır. Acıtır. Arka sokaklardan gidilen o başka dünyalarda beklenir. Sokağın öteki ucundaki ayak sesleri yaklaşmaz, hep uzaklaşır. Kendinden vazgeçebilmişler, bunun bir kusur mu yoksa erdem mi olduğunun kararını veremezler.. Önce her yeri renklerle doldurmuştur aşk, sonra da onun özlemiyle. Yanında olmanın yenemediği o özlem..

Mektuplar bekledikçe, satırları zehirler, o yüzden kapatılır, kilitlenir, saklanırlar.. Pullarını yitirmiş, adressiz, zarfsız, yazılmamış mektuplar birikir sonra, en çok bu zamanlarda. Şimdiye, sonraya, geçmişe mektuplar..

Mutlu Çocuklar

2005-01-22T09:18:00.000+02:00

Yolunu, yönünü bilen harfler tıkır tıkır dizilselerdi olurdu ya öyle değil bugün. Yazma işini son güne ve hatta son dakikalara erteleyen, o zamana kadar başka başka meseleler üzerine, okuyup, dinleyip düşünürken, hangisi önce tamamlanırsa gazeteye onu gönderen ben, bu kez farklı etkilere maruz kaldığımı söylemeliyim. Bayram halini bolca yazılıp, bolca konuşulacak ve hatta zaman zaman felsefesi orta yere serilecek, kimi birbirini onaylayacak, illa ki hayıflananlar olacak, belki mahcup olanlar, ilgisiz kalanlardan sitemli sözler duyacak düşüncesiyle gündemime almış değildim. Ancak evin içinde küçük adımlarıyla gezinen yeğenlerimin yüzünde her defasında gördüğüm bayram oldu. Çare yok! Oturdum yazıyorum…

Evin odağı olduklarını çoktan ilan etmiş bu tatlı varlıklarının yanında geçen günlerin beni değiştirdiğini söylemeliyim. Birlikte geçen zamanda, sözcükleri kendi alfabesinin yumuşak harflerinden oluşturan, sadece heceleri seslendirerek manası kolay kavranamayacak laflar edenlerin başka bir gerçeklikte yaşadığına emin oldum. İstediklerinin hemen ve derhal yerine getirilmesi dışında herhangi bir bilgiyi kabul etmeyerek karşısındakini, olması gerekenin bu olduğuna çok geçmeden ikna eden yeğenlerimin becerisine şapka çıkardığımı itiraf ediyorum.

Konu; şeker, çizgi film, onlara göre gereğinden fazla sürmüş bir ziyaret fark etmez. Olacak dediler mi, olacaktır, itiraz kabul edilmez, gerekirse mızmızlanmak, yaygara koparmak, hasta olmak gibi farklı ikna yöntemleri bulunup, uygulanır. Hal böyle olunca, sözü edilen yeğen olunca; dudağını büker, bir de en derininden gözünüzün içine bakarsa elini uzattığı her neyse onu yerine getirmek üzere yola koyulduğunuzun resmidir. Bayram bunun neresinde diye soranlar olursa, isteği yerine getirilmiş çocuklara bir kez daha bakılmasını önereceğim. Çocuklarla muhabbetim ikimizden birinin konukluğu sırasında olduğundan zahmet ve sıkıntılarından ancak uzaktan haberdar olabiliyorum doğrudur ancak mutlu yüzlerindekini okumayı biliyorum.

Bayramların bu çocuk yüzlerin arkasında büyüdüğünü, içimizde büyümeden şımartılmayı bekleyen de yine çocukların olduğunu biliyorum. Bu nedenle hala vakit varken iyi bayramlar, mutlu çocuklar…

Öykü Atölyesi ve Kül Kedisi

2005-01-15T18:03:00.000+02:00

Kül kedisi masalını hatırlar mısınız? İyiliği, sevgiyi ve gerçeği arama tutkusunu yüceltirken, kötülüğün kendi cevabını bulmakta gecikmediği dersini verir. Şimdi hatırlayabildiğim bütün masallarda olduğu gibi iyiler kazanır, mutlu olur ve bu sonsuza dek devam eder. Büyükannemin çocukluğunda dinlediği masallarda olduğu gibi, yeğenlerimin annemden dinlediği masallarda iyi kahramanların mutlu sonu değişmiyor.

Oysa hikayedeki olaylardan biri değişse, sonlar için sonsuz olasılıklı hikayeler kurmak mümkün… Nilüfer Belediyesi’nin katkılarıyla Kitap Evi’nde düzenlenen Yücel Balku Öykü ve Yazın Atölyesi’nde öğrencilerin ilk ödevi bu oldu. ‘Kül Kedisi’ masalında olaylardan biri değişirse neler olur? Prens elinde cam terlik sevdiği kadını ararken, Kül Kedisi yerine üvey kız kardeşlerinden birini bulursa, Kül Kedisi ne yapar? Belki diğer masal kahramanları yardıma gelir. Belki prens yirmi yıl sonra da olsa yanıldığını anlar ve gerçek sevginin peşine düşer. Kül Kedisi aslında bir başkasını seviyordur belki, ya da prens bambaşka tercihlerde bulunur.. Atölye öğrencileri, bu soruya yanıt arayan sonlar yazdı. Ortaya çıkan hikayelerse bundan sonra yazılacakların sadece küçük birer işaretiydi.

Üç aylık bir çalışmanın ilk haftasını geride bırakan öykü ve yazın atölyesinin içinden yeni yazarlar yetişeceği fikri şimdilik heyecan verici. Yazılanlar çoğaldıkça bu heyecan da artar mı bilemiyorum ama atölyenin eğitmeni yazar Hakan Akdoğan, çalışmaların daha çok pratiğe yönelik alıştırmalarla ilerleyeceğini anlatıyor ve atölyenin amacını; “Katılımcıların eğilimleri doğrultusunda yazmalarına destek olmak, bu yolda önlerinde beliren engelleri tespit ederek aşmaları için onlara yol göstermek” diyerek tanımlıyor.

Nilüfer Belediyesi’nin öğrencilere sağladığı bursla katılımcı sayısı 38’e ulaşan atölye, ilk kez geçtiğimiz yıl düzenlendi. Geçen yıl, Kitap Evi’nin sahibi Dilek Çelebi’nin fikrini hayata geçiren Yücel Balku, ne yazık ki ilk derslerden hemen sonra geçirdiği kalp kriziyle yaşama veda etti. Ancak hazırladığı program yazar dostlarının yardımıyla tamamlandı ve daha da önemlisi ikinci bir atölye için heyecanı taze tuttu. Ne diyelim? Umarım üçüncüsü, dördüncüsü olur, devam eder. Bir yandan yazma, öte yandan okuma alışkanlığı da masalların değişmeyen mutlu sonları gibi devam eder…

Postaneyle postacı ...

2005-01-08T18:29:00.000+02:00

Her masadan daktilo seslerinin yükseldiği bir açık ofiste sözcüklerin hesabını yapıyor, cümlelere ulaşmaya çalışıyoruz. Acemi günlerin başında, haber yazmayı öğrenme telaşıyla geçen saatler birbirini kovalıyor, zaman çabuk geçiyor. Her gün yeni adımlar atarak, yeni konulara anlam köprüleri bulup, gazete sayfalarındaki imzalarımızın altına yazıyoruz. Aynı cümleleri anlaşılır yazabilmek için üç, belki beş kez yeniden kuruyoruz. Bizi dünyanın sırrına yaklaştırıyor düşüncesiyle öğrendiklerimizi kutsal kabul ettiğimiz, edebildiğimiz günler. Gönüllü eğitmenlerimizin çalışkan, kıvrak zekalarıyla küçük sınavlar yaptığı günler. Geçer notu aldık mı zekamızı da kanıtlamış oluyoruz, yani acemiyiz.. Hesap yapmak, tepkisini hesaplayarak etkilerde bulunmak henüz aklımızdan geçmiyor… Henüz diyorum çünkü sonradan hayatımıza giren, sokulan, sokuşturulan bir şey bu! Genciz, genç olmanın değerini anlayamayacak kadar genç. Zamanın nasıl ve nelerle tükendiğini, çoğaldığını ya da yaşlandığını düşünmeden geçen günler, aylar..

Geçenlerde gazete arşivimi odanın ortasına yayıp, başlık bulma maceralarımızı, geciktiğimizi haber veren grafikerlerin sıkıntısını, aceleyle alınmış notların deşifre süreçlerini, haber olduğunu unutup dinlemeye daldığımız konserleri hatırladım. Kendimi gazetenin kapısında bulduğumda yapmak istediğimin ne olduğunu biliyordum ve orada bulunmamın sadece yapmak istediklerimle ilgisi olmadığını... Gazetede geçen zamanların tümünde yanımdan hiç ayırmadığım telaşlı bir heyecanın kendisiydi; beni yüreklendirdi. Yürüdüm. O günler, uyandığım evde bir postahane, içimde bir postacı büyüttüm durdum.

Kat görevlisinin masalara bıraktığı zarfların üzerinde adımı arayarak geçen günlerde postacılığa özendim. İlk yurtdışı seyahatimde, ellerin yeşil parklarının görüntüleriyle süslü kartpostallarını arkadaşlarıma gönderirken, zarflardan birinin üstüne de kendi adımı yazdım. Dönüp masama oturduğumda benim için bıraklımış zarfı bulup mutluluklar giyindim. O gün bugündür postacıların gözümdeki kıymeti hiç değişmedi, mektupları hayatından çıkarmayanların hiç hiç..Geçen hafta, mektup da neymiş, artık bilgisayar var diyen dost sese yanıt veremedim. Bu mektubu yazıp anlatmak istedim. Ne kadar anlaşıldı bilmiyorum ama mektupla ilişiği devam edenler, içlerinde yazamadığı mektuplar biriktirenlerin anladığından eminim.. İyi mektuplar..

Defter-ler

2005-01-05T18:02:00.000+02:00

Kederin bağışlanabilir ve mutsuzluğun iyileşebilir olduğunu tekrarlayan bir ses var dışarıda. Sanki sisli bir gökyüzünün altında, sanki soğuk günlerin tercihinde, kendi sesinin yabancısı sanki, sussa karanlığa boğulacak, tekrarlıyor. Birbirinin tekrarında ezberlenmiş, günün kabalığında ezilmiş inceliklerin özlemi büyüyor büyüdükçe… Zaman; sürelerin dışında, dokunma hissinde, duyma, tatma, hislerin hepsinde, sıçramalarla ötekine, diğerine geçerken soğuk ilerliyor, o da büyüyor!

Çocukluğun soğuk gecelerinden gamlı sayfalara taşınmış izler, iyileşiyor. Koku her çeşidinden çağrışımlarla hafızamdaki yerini büyüttükçe, büyüyor geceler de, gecelerce! Kimse sormuyor, yanıt beklemiyor. Huzurunu yitirmemiş, dilini kaybetmemiş, harfleri okunaklı bir elyazısı, yazılmamış mektuplar biriktiriyor. Henüz hafızadaki kaydını tamamlamamış olmasına karşın sağa yatık ve mavi.

Pulsuz olmasına karşın, postacıların taşıdığı mektupları yağmuru bekler gibi özleyen yaz günlerine sıçramış bir başka koku. Başka bir zaman. Defterin sarı çizgili sayfalarındaki izler mor, mavi, siyah ve koyu kırmızı keder. Kimbilir yabancısı olduğu gözlerden neler gizlemiş, yorulmuş, bekliyor. Çekmecenin derin köşelerinden biride, kalın karton kabının arasında mavi bir elyazısı seçiliyor.

Bir başka defter; umutlu başlangıcını sürdürememiş, yazılmamışlarla eskimiş, kutusu içinde yaşlanmış, mavi ambalajıyla küs. Kimbilir hangi küçük ağacın yaprağından, büyük neler beklemiş. İnce bir sessizlikle örmüş sayfalarını. Okunmuyor, dokunmuyor. Hatırasından zehirlenmiş, yalnız kalmış kahverengi defter mutsuzluğunu iyileştiremiyor. Çünkü yaralar, bağışlanabilir olduğunda kabuk tutuyor.

Şimdi yeni bir defter yastığın altında, kitapların arasında, içinde kalemiyle geziniyor. Beklemiyor, büyüyor, yazılıyor. Harflerine sahibinin gözleri ve teni değmemiş öteki defterlerin hiçbirini karıştırmıyor. Yazıldıkça, büyüyor..

Hayalleri Büyütmeli!

2005-01-01T09:23:00.000+02:00

Yeni bir deftere başlamak, bir yolun ilk adımını atmak, elmanın ilk ısırığı ya da ucu yeni açılmamış bir kalemle yazılara niyetlenmek.. Yeni yılın ilk gününde sayfanın aklığına gölgeler düşürmeden, harfleri birbiri ardına kendiliğinden sıralamak bugün ayrı bir önem taşıyor. Yeni olanlar; Günün, yılın, defterlerin, kitapların yenileri bende yaşanmamışın telaşını büyütüyor en çok. İçlerinde gezindikçe belirenlerse kendini bazen takvimin, kimi zaman sayfaların bir yerlerine mutlaka kaydediyor..

Kimbilir kaç türlü çeşitli başladığımız yılın ilk günü bugün. Bu yıl neler olacak düşünürken hep aynı adrese gitti zihnim. Çetin Altan’ın bu soruya yanıt aradığı yazıyı okumadıysanız, mesela önce onu bulup okumalı derim. Başka neler yapılmalı düşününce; daha çok gülmeli derim, daha çok umut etmeli, her zamankinden çok hayal kurmalı, ütopik seyahatler yapmalı. İlla ki kitap okumalı, film izlemeli, en az bir şiir öğrenmeli, konsere gitmeli, sergi görmeli.. Odaların pencerelerini büyütmeli böylece, perdeleri açmalı daha çok ışık doldurmalı salonlara.

Bir türlü zaman ayıramadıklarımızı öne almalı, durup dururken dostları ziyaret etmeli, dünyanın öteki ucuna tatile gitmeli. Gazete okumayı sürdürmeli, fikir üretmeli sonra, sadece spor ve futbol hakkında değil siyaset ve sanat hakkında, tarih, toplum ve sosyoloji hakkında da.. Bilim üretmeli, müzik öğrenmeli, yazı yazmalı bir de, uçmayı öğrenmeli, paraşütle atlamalı, dağcılık yapmalı, dalmalı mesela.. Belki de en önemlisi aşık olmalı, uçmalı, yükselmeli..

Daha az yapılacaklar da var tabi ama onların hesabına girişmektense umutları çoğaltmalı, ki dilediklerimiz gibi, kaçındıklarımız da mutlaka yerini bulacaktır yaşananlarda. Belki de, sıralamaktansa usul usul yaşandığının farkındalığıyla geçmeli günleri. Hayal kurmayı unutmadan, düşlemekten vazgeçmeden.. İyi yıllar, iyi hayaller!

Heves, kasaba, zeytin ...

2004-12-25T18:24:00.000+02:00

Rüya şehirlerin gerçek durakları olmadığı için oralarda kalmanın mümkün olduğunu kimse görmemiştir. Bazılarımızın rüyalarını unutma eğilimi belki biraz da bundan kaynaklanmıştır. Sabahları, gerçek hangi pencereden girdiğini fark etmediğimiz ışık gibi odayı doldurduğunda, rüya halinden çıkmak zorunluluğunu yok saymak kolay olmasa gerek. Gerçek çünkü misafir değil evsahibinin kendisidir ve ancak onun kurallarıyla yaşamaya izin verir. Rüya ne kadar büyük, kıyı ne kadar uzak olursa olsun gerçeğin kendisinden daha büyük olamaz. Böyle bir varolma halini sürdürenler için bütün kavramların nitelemesi gibidir gerçek. Mutluluk mümkündür ama gerçek olmalıdır. “Gerçek hayallerinizin peşini bırakmayın” derler mesela! Hayalin kendisinden daha önemlidir bu.. Böyle bir gerçeklikte başarı, heyecan, dostluk, samimiyet hep bu niteleme sayesinde değer kazanır. Gerçek olmalıdırlar.

Rüyamda korunabilmiş eski evlerin olduğu bir köy meydanında karşılıyorum sabahı, aydınlık bir gün ve gökyüzünün parlaklığı içimi esenlikle dolduruyor. Önümde uzanan sokağın ortasından akan sular, dağın eteklerinden, eriyen kardan selam getiriyor.. Olmak istediğim başka bir yer yok. Kuş cıvıltıları eşliğinde adımı çağıran sese dönerken uyanıyorum. Gerçek bir gün beni bekliyor.

Bugün rüya sinemasındaki filmleri izlemeyi kendime iş edindim diyemem, kendimi duymak, içimi dinlemek, sessiz kasabalarımda gezinmek istiyorum desem de beni ciddiye alacak kimseyi bulamam. O yüzden atabildiğim en küçük adımlarla günün gerçeğini yaşamaya koyulurum, ki benim için işlerden daha ‘iş’tir bu.. Yanıma da tatlandırıcı, lezzet arttırıcı diye rüya fotoğraflarını ve onlardan tabir ettiğim küçük hikayeleri alırım. Bazı sözcükler de hep o rüyalardan katılmıştır dilime bir de aynı rüyaları paylaştığımıza inandığım şair ve şairelereden.. ‘Heves’ mesela, ‘mavi’, ‘kasaba’, ‘nehir’, ‘akşamüstü’, ‘alacakaranlık’, ‘zeytin’ ‘hülya’ … Bir gün sadece bu sözcüklerden bir mektup yazarım diye rüyalarımda biriktiriyorum onları çünkü gerçeğin gölgesi bile ışığı değiştiriyor.

Şimdi kim bilir kaç kez tekrarlanmış işlere döndüğümde öğrendiklerimi alt alta koyup daha büyük toplamlara varmak için yollar arayacağım ama kendi gerçeğime heves etmekten vazgeçmiyorum. Bir de farklı mesafelerde adımı çağıran mavi harflere yanıt vermekten. Biliyorum ki rüyalara aralanan perdelerin hayalleri büyütme gücü var, günleri diğerinin tekrarından kurtaran da bu hayaller. Gerçek olmasalar da..

Metânet

2004-12-18T18:17:00.000+02:00

Karanlıkta bir yırtılma sesi. Soğuk geceler tekrarının yankısını duyduğum bu yırtık karanlığın kendisi mi, umudun ve olasılıkların yok olduğu bilgisi mi karar veremiyorum. Bir yıldır yazılan bu mektup sözcüklerini ararken canım yanıyor. Sessizlik isterken, kalabalık yeryüzü deviniyor. Gerçeğin yerine aday hayal etme arzusu, bilgisini yanılgılarla değiştirmeye dünden razı zihnimi altüst ediyor. Onun hafıza dışındaki varlık halinin sona erdiği gerçeği tekrar tekrar tekrar ediyor. Zihnimin fotoğraflarında her şey ne kadar canlı oysa…

İki kitap, yayınlanmış yayınlanmamış denemeleri, pek bilinmeyen şiirleri, çevirileri, yarım kalmış bir roman ve yazılamadan zihninde götürdüğü daha neler neler… Balku’nun hayata veda ettiği kalp krizinin üzerinden bir yıl geçti. Aralık 15’ti, inanılması mümkün olmayan bir masala inandırıldık gibi... Aralık büyüdü önce, sonra da onun artık olamayacağı farkındalığı. Balku’yu 15 Aralık 2003’te kaybettik. Bir şey sanki yırtıldı. Belki günlerin geceyle bağlandığı yer, belki havanın kendisi.. Uğultular eşliğinde ulaşan acaba sesleri mırıltılara karışıp sustu. Gerçeğin kendisiydi, sisli bir karanlıkla örttü geceyi. Sonraya bırakılan, yarına ısmarlanan, umuda eklenen, dileklere bağlanan her şey birden belirsizleşti. Silindi. Seslerimiz de…

Sustuk. Sustum. Hiçbir çığlığın ne de hıçkırığın gölgesine sığınmadan. Kötü bir şaka gibi başlayan uğultu tekrarladıkça harfler sessizleşti, büyük bir suskunlukla örtüldü perdeler.. Bütün yönleri kör, sokakları çıkmaza ulaştıran bu uğultu geçen yılın aralık ayından beri sürüyor. Nihayete eren varlığı büyüyen özlemin öteki adı artık. Yazdıklarıyla kendini çok sonraki zamanlarda da var edebileceğine inancımsa yüreğimin metaneti..

“Akşamüstleri hâkim bir noktadan şehre bakıyorum ve dilim benden habersiz sayıklıyor: Ey Bursa! Yaşlandıkça estetik cerrahlarına koşan, makyajını kalınlaştıran zamane çengileri gibi yeni yüzler, yeni isimler, yeni haritalar edindin. Ama belki de doğrusu buydu; değil mi ki senin tılsımın suyladır, su üstüne çizilmiş haritaların her esintide dağılması, her dalgada yeniden çizilmesi de kaçınılmazdır. Belki kıyametin bile suya garkolmakla değil, yüzeyinin binyıllar boyunca aynı haritayı muhafaza edecek kadar dingin ve kıpırtısız kalması ile olacaktır.” Abruşak, Sükut Ayyuka Çıkar, Yücel Balku.

Kelepir aralığı !

2004-12-11T18:09:00.000+02:00

Telefonun ucunda endişeli bir ses, nasıl olduğumu merak ediyor. Üşüyorum. Boğulmuş sesimin verdiği yanıtı yeterli bulmayıp beni aramaya geliyor. Soğuktan kımıldayamıyorum. Ellerimi avuçlarının içinde ısıtırken özel bir yer için davette bulunuyor. Sıcak mı? Kelepir bir kapının önünde buluyorum kendimi. Merdivenler dar ama ulaştığı salon büyük. Büyük ve sıcak.

Takvimini hatırlayamadığım zamanlar; şehrin kalabalık sokaklarından geçerek oraya gidiyorum. Çok katlı, başlarda duru, en çok Pazar sabahlarını sevdiğim evin sahibi kırmızı. Adı usul bir gülümsemeyle geziniyor içimde, elleri, adımları ve küçük küçük konuşan sözcükleri kalbimdeki yerini büyütüyor, biz de yazılmamış hikayeleri.. Kaç yıl önceydi unuttum, tadını unutmuyorum. Ve o kelepir evin duvarları arasında konuştuklarımızı, birbirine bağlanan ilmeklerimizi.

Hayatın teneffüs saatleri için bir yön belirlemeye çalışırken o evi hatırladım. Şehrin anlamını ören adreslerden biriydi benim için. Ne yazık artık yok. Hayattan kaçtığım, zaman zaman da saklanabildiğim, sessizce olup bitenlere anlamlar aradığım bir aralıktı. Sonra birden mi büyüdük? Ne zaman okuduğumu hatırlayamadığım hüzün şiirleri, kederli cümleler tekrarladı kendini. Mevsimler geçti.

Şimdi geçmiş zamanın değil ama gelecek olanın umudu için böyle kelepir bir yer saklıyorum içimde. Rüzgarlı günleri kapının dışında bıraktığım, uğultulu haberlerin kederini dağıtsın diye, gülüşlü cumartesiler biriktiriyorum. Bursa’da zamana işaret eden, bildiğimiz ve her gün hızlı adımlarla geçtiğimiz zeminin dışındaki diğer katlarına açılan kapıların böyle kuytulardan geçtiğini biliyorum.

Bazen mekanın kendisi, orada birlikte çaylar yudumladığımız, eşlik eden şairlerin imgeleri, mırıltıların berisinde duyulabilen dost harfler gerçeğin bekleme düğmesine basmak için yeterli. Bekletip derin bir nefes ferahlığında yola, yolculuğa devam etmek için şart hatta. Güvenli evlerimizin yollarını aydınlatan, sonraki yolculuklar için bulduğumuz işaretlerin okuma kılavuzu olabilen harflerin nerede beklediği bilinmiyor çünkü.. Böyle kuytular var değil mi?

Unutmalı!

2004-12-04T09:26:00.000+02:00

Hatırlanınca kendini yeniden var eden şeyleri unutmalı. Çok çabuk büyümüş çocuklara geçer not alamadıkları derslerde son çare olarak bu unutulanlar sorulmalı çünkü hatırlamak umuttur. Derinleştikçe karanlığa yürüyen kuyuların dibinden bir ses -neden olmasın- seslenmeli ve karanlığın ışığına bir perde açılmalı. O zaman yeryüzünün büyümüş büyümemiş bütün çocukları aydınlık göğün altında hatırlayabilir çünkü hatırlamak en çok da özlemektir. Kendisini değilse bile zihnin birbirinin uçlarına tutuşturduğu bir şeyleri özledikçe, umut yakın coğrafyalarda olmayı sürdürecektir. Çünkü zamanın bildiğimiz süreleri dışında var olmayı becerebilen şeyleri hafızada, hafıza da yüreğin içinde bir yerlerde, biliyorum.

Nerede gördüğümü unuttuğum o filmin, içli şarkısı hatıraların gerisinde durdukça bir şeyleri mezarına uğurlamadan gönül rahatlığıyla unutabilirim demektir. Unutmak biraz da yüklü bir bavulu her gün bakılmayan bir köşeye bırakmak demektir. Tazeliğiyle zihni bulandıran, aceleciliği bilgisinden önce mırıldanan şeyler, bir gün gelip selam edeceklerdir. O şimdiki zamanın alacalı, kalabalık günleri arasında kendilerine yer açıp, hafıza sinemasında özel bir gösterim yapacaklardır. Sonra da kuyuların, odaların, evlerin belki şehirlerin duvarlarında uysal bir renk olarak dünyadaki varlıklarını sürdüreceklerdir.

Unutmak sakin bir deniz gibidir. Dalgasında kaybolanlar hafıza sahiline bu durgun zamanlarda ulaşır. Sorular çoğaldıkça, cevaplar sustukça büyüyen yorgunluğu unutarak dinlendirmek mümkündür. Hafızanın sıralayan, düzenleyen iyiliği için unutmak şarttır. Bir mektubu posta kutusuna yeniden atan unuttuğu bir hatırayı çağırıyor demektir. Zamanla hesabı olmayan, ille de anlamak, bir özür gibi anlaşılmayı istemek şiddetinden uzaktır. Çünkü sadece ‘şimdi’de yaşayan şeyler hatırlanmaktan uzaktır.

Unutmak, hiç iyileşmeyecek bir ağrıyı arkadaş yapmaktır. Çünkü sanmaya başlayan, o sızıya alışmaya başlamış demektir. Unutan, hiç ‘olmamış gibi’ başlayabilir ertesi günlere. Böylece yeniden adımlanacak yollar açılır, okunacak mektuplar düşer posta kutusuna.. Böylece nerede unuttuğumu hatırlayamadığım bir gece karanlığı da mırıltıya dönüşür.

Hafıza sinemasının özel bir gösteriminden sonra yazdığım bu mektubu da siz unutun, hatırladıkça yakınlaşan aydınlık için..

Gerçeğin Gölgesinden Uzak

2004-11-27T09:32:00.000+02:00

Birden inen kış akşamlarında garip bir sıcaklığın tanımı… Benim bütün ‘şimdiki zaman’larıma demirlemiş uzun yol gemisi.. Yaralı bir zamanı kendi merhemiyle iyileştirmeyi bilen şefkatli ellerin sahibi. İncelikli, içten, gülümseyen.. Sevgisinde coşkulu, öfkesinde ölçülü. Derin kuyularda büyüyen sessizliği, ışığın hakkını verdiği gibi karanlığın sevdasını çözer.. Aynadaki yüzünün gizli güzelliğini sakladığı olur da harfleri yazmadıklarında birikir, kederi boşalmış kahve fincanlarıyla hemhâl..

Neşeliyken baharın taze kıpırtısıdır.. Nerede biriktirdiği bilinmez büyük bir coşkuyla adımlar zamanı. Dünyanın bütün işlerini, kederli pürüzlerini çözebilecek bir inançla başlar günlere. Yapılacaklar listesini birer birer eksiltirken gittiği yöne daha yakın, renkleri daha parlaktır.

İçli bir bulut geçse üstümüzden, kalk gidelim, kendine bırakalım dünyayı desem de söyleyemem.. O söyler. Gün ortasında, durup dururken adımı çağıran sesi başka bir yeryüzünün kapısını aralar. Sözcüklerden örülü bir köprüden ötekine geçeriz, bir başka var olma haline.. Gerçeğin gölgesinden uzak, kendiliğinden, aydınlık bir yerlerde gezinirken kimse sormaz seslere bürünmemiş olanı. Bilmeden geçeriz yorgun gecelerden, ışıksız günlerden, umutsuz boşluklardan.. Bir başka var olma haliyle.. Sadece o, öylece ben oluruz, sadece bir aradayken ortaya çıkan diğerimizi daha çok severiz.

Onu düşününce; hüzün mevsimiyken, sıcakken, duyarken, yürürken, programlıyken, konuşurken, anlatırken, sessiz dinlerken, öfkeliyken, yanıltanken, sorarken, beklerken, giderken, kahve molasında, koşuşturmacalı günlerin ortasında, yazları, sakin geçen zamanlarda, sesinin değişmeyen incelikli tınısı beliriyor önce.. Kadın olma durumunun kalın ciltlerinden biri bende..

Mimarı olduğu ‘Ulusal Kültürümüze Katkı Ödülü’nün anı heykelciğini alırken, derin/dingin bir denizdi gözleri. Gülümsedi. Gülümsüyor bendeki fotoğrafı. Öfkeli, gergin beklemelerimiz de olmuştur, hayalkırıklıklarına kurban ettiklerimiz de, zamanı ele geçiremediğimiz saatlerde içlendiğimiz de olmuştur ama değişmiyor bu gülümseme..

Çünkü hayat, onun içinde var etmeye çalıştığımız şeyler çünkü, şey olmanın ötesine geçemeyen kelimelere bürünmüş hayal etme becerisi, çünkü yakınlığı her nasıl olursa, çünkü sevgiyi biçimi ne olursa kabul etme bilgisi..

Buğulu Şarkılar

2004-11-14T09:49:00.000+02:00

Beklemek! Umut ederek hani, gelecek olanı bu umutla çağırarak, harflerin duyulmadığı, sözcüklerin olmadığı bir başka dilde, içten bir sesle çağırarak beklemek.. Sabah yürürken; çöpçülerin süpüremediği yapraklar, dağın eteklerinden şehre inen sis ve ağaçların hüzün şarkısını tekrarlayan kıpırtılarıydı, eşlik etti mırıldanmalarıma.. Zamanı ölçülerinden çıkaran coşkulu bir devinim vardı havada. Gülümsedim.. Sonra küçük ağır adımlarla yürüdüm, yürüdüm...

Kasım’ın kışa dönük yüzü takvimin yanıbaşında gülümsüyor, oysa yaprak kiri sokaklarda yürümek isteğim yatışmadı henüz. Kış gecelerine biriktirdiklerim var.. Gördüğüm renkler kahverengiden kızıla, yeşilden sarıya, daha da sarıya ve sanki olmayan bir başka renge, milyon kere yeniden tanımlanabilecek, tonları milyon kere ölçülebilecek olana döndüğünde başlamıştım beklemeye.. Yakınlarda olduğunu biliyorum.. Boza satan seyyarların yırtılan seslerinde, cadde ortalarında her yeri kestane kokularıyla dolduran tezgahların ılık bekleyişlerinde işaretlerini görüyorum. Kışın uzun gecelerine hazırlanan gamlı yürekler için buğulu şarkılar getireceğini, beni, bizi ve sesini duyabilenleri kucaklayacağını biliyorum.

Güz bitiyor oysa mektupları savruluyor ağaç diplerinde.. Hiç bitmeyecek gibiydi önce. Bitmeyecek özlemlerin de ötesinde beklenecek ve akşamları sabaha koşarken biraz yorgun olacaktı… Gündüzlerini, kendini ona adayanlara adayacak, kalbi kırık olanların içinde kaybolacakları kuytularla belki bembeyaz, belki masmavi, kimileri için değiştiremeyecekleri bir kırmızı olacaktı güz.

Benim için dalgalı bir deniz gibiydi. Gökyüzünün yağmadı/ yağacak duruluğuydu, bir de sevdiklerimin içine kapanarak yürüdükleri sokakların serinliği.. Çok çabuk, çok ağır, yaşanmış ne varsa kendisiydi.. Bitiyor. Mumların titreyen alevinde, tütsüden süzülen sandal ağacının gölgesinde mırıldanarak geçiyor. En çok da şiir olanın aynasında, söylenemeyenin ötesinde, sessizce..

Güz akşamlarını, güz dönümlerini, güz doğumlarını severim. Yeri doldurulamayacak olanın boşluğunu hatırlatsa da, etekleri savrularak yürüyen bir kadın gibi hüzünlendirdiği için şehrimi.. Kapısını aşka kapatanların ne eylülden ne de güzden haberi olmadı biliyorum, posta kutusu olmayanların mektup bekleyemeyeceğini de.. Oysa herkes için mektubu vardır güzün..